HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati

Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати

Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.

Крупный трёхъязычный толковый словарь информационно-коммуникационных технологий. Стратегический источник для цифровизации узбекского языка и корректной работы программных продуктов и ИИ.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
X.25

Пакетларни коммутациясига асосланган тармоқларда маълумотларга ишлов бериш ва компьютерла…

X.400

Электрон почтани халқаро жўнатиш учун протокол стандартлари тўплами. Хабарларга нафақат м…

X.500

Компьютер манзил-маълумотнома хизмати стандарти, электрон почта учун “оқ саҳифалар” сифат…

X Windows System

Фойдаланувчининг график интерфейсини қуриш учун стандарт инструментлар ва протоколларни т…

X11 хаб

Компьютерларни локал тармоққа улаш учун қурилмаси. Одатда сигнал кучайтирувчиси билан бир…

хабар

Фойдаланувчига ҳисоблаш тизимининг таркибий қисмлари томонидан ҳисоблаш жараёнининг ривож…

хабар аутентификация коди

Маълумотлар (очиқ ёки шифрланган матн) ва махфий калит функцияси бўлган, маълумотлар ауте…

хабар аутентификацияси

Хабарнинг мўлжалланган манба томонидан олдиндан белгиланган олувчига юборилганлигини ва у…

хабар бутунлиги коди

Дастлабки матн ва калитдан муайян қоида бўйича ҳосил қилинган тайинли узунликдаги маълумо…

хабар жўнатувчи

Хабарни жўнатмоқчи ёки сақлашдан олдин хабар ҳосил қилмоқчи бўлган (ёки унинг номидан ҳар…

хабар маршрути

message route

хабар олувчи

Жўнатувчининг ўзи ёки унинг номидан жўнатилган хабарни олувчи жисмоний ёки юридик шахс.

хабар қабул қилувчи

message recipient

хабар хеш-функцияси

Қиймати кириш кетма-кетлигининг, яъни, иккилик саноқ тизимида берилган хешловчи соннинг ҳ…

хабарларни коммутациялаш

Иккиламчи тармоқнинг станциясида ёки боғламасида бажариладиган амаллар мажмуи. У хабарни …

Хаффман усулида кодлаш

Маълумотларни сиқиш билан кодлаш усули, бунда тез-тез фойдаланиладиган белгилар кўпроқ са…

хакер

АКТ соҳасида турли ноқонуний ҳаракатларни бажарувчи шахс: бошқа тармоқлардан рухсатсиз фо…

хактивизм

“Хак” (хакердан олинган) ва “активизм” (фаоллик) сўзларининг бирлашиши орқали пайдо бўлга…

Халқаро автоматик бошқарув федерацияси

Автоматик бошқарув назариясини ривожлантириш билан шуғулланувчи олимларни бирлаштирувчи х…

халқаро ахборот алмашинуви

Мамлакат давлат чегараси орқали ахборот маҳсулотларини узатиш ва қабул қилиш ҳамда ахборо…

Халқаро ахборотга ишлов бериш федерацияси

Маълумотларга ишлов бериш воситалари назариясини ривожлантириш ва улардан фойдаланишга кў…

Халқаро электротехника комиссияси (ХЭК)

Электротехника соҳасида стандартлар ишлаб чиқиш билан шуғулланувчи ташкилот. Электротехни…

Халқаро стандартлаштириш ташкилоти (ИСО)

Миллий (давлат) стандартларини ишлаб чиқиш билан шуғулланувчи ташкилотлар томонидан ташки…

халқаро тармоқ

Таркибий қисмлари бир нечта мамлакатда жойлашган ахборот тармоғи. Бундай тармоқлар халқар…

Халқаро телекоммуникациялар иттифоқи (ХТИ)

Электр алоқасидан фойдаланиш ва уни ривожлантириш масалалари билан шуғулланувчи халқаро т…

ханинет

Бир нечта ханипот тизимлари асосида қурилган ва потенциал бузувчиларнинг инструментал усл…

ханипот

Таниш бўлган заифликларни моделлаштирувчи, бошқа дастурлар ёки тизимларни эмуляция қилувч…

хартия глобального информационного общества

глобал ахборот жамияти хартияси

хат

Интернет нуқтаи назаридан, одатда, электрон хатлар – электрон почта ёрдамида жўнатиладига…

хатчўп

Фойдаланувчи веб-браузерда сақлаб қўйган веб-ресурснинг манзили.

хато

Алоқа каналидаги фойдали сигналнинг бузилиши оқибатида маълумотларнинг нотўғри қабул қили…

хатолар эҳтимоллигини баҳолаш асбоби

Тест кетма-кетлигини шакллантирувчи, унинг узатилиши, қабул қилиниши, қайта ишланишини та…

хатолар эҳтимоллигини баҳолайдиган тест

Алоқа каналлари орқали маълумотлар узатиш ишончлилигини аниқлаш учун фойдаланиладиган наз…

хатолар коэффициенти

Маълум вақт оралиғида рақамли хатолар миқдорининг шу вақт оралиғида қабул қилинган белгил…

хатолардан нотекис муҳофазаланганлик

Қурилма чиқишида ишлатиладиган, рақамли товушли оқимни хатолардан ҳимоялаш усули, унда ах…

хатоларни тузатувчи кодлар

Ортиқчалик коди бўлиб, уни ишлатиш катта эҳтимоллик билан нафақат ахборотни узатишдаги ха…

хатоли секундлар

Бир секундга тенг вақт интервали, унинг мобайнида битта ёки ундан ортиқ хатоли блок ўринл…

хавф эҳтимоли

Зарар ёки зиён кўриш мумкинлиги.

хавф эҳтимоли қолдиғи

Хавф эҳтимолига ишлов беришдан сўнг қоладиган хавф эҳтимоли.

хавф эҳтимоли таҳлили

Маълумотларга ишлов бериш тизими ресурслари, ушбу ресурсларга таҳдидлар ва тизимнинг ушбу…

хавф эҳтимолига ишлов бериш

Хавф эҳтимолини модификациялаш бўйича чораларни танлаш ва амалга ошириш жараёни.

хавф эҳтимолини баҳолаш

Агар ҳисоблаш тизими муайян таҳдидлардан муҳофазаланмаган бўлса, содир бўлиши мумкин бўлг…

хавф эҳтимолини бошқариш

АКТ тизимлари ресурсларига таъсир қилиши мумкин бўлган исталмаган воқеалар оқибатларини а…

хавф эҳтимолини қабул қилиш

Хавф эҳтимолини ўзига олиш қарори.

хавфсизлик

Тизим ёки тармоқ ахбороти муҳофазасини, сақланишини, ишончлилигини ва пухталигини таъминл…

хавфсизлик аудити

Маълумотларни қайта ишлаш тизими ёзувларини ва тизимни бошқарувчи функциялар адекватлилиг…

хавфсизлик чораси

Хавф эҳтимолига ишлов бериш амалиёти, тартиботи ёки механизми. Ахборот хавфсизлиги бўйича…

хавфсизлик конфигурацияси

Танланган хавфсизлик сиёсатининг параметрлари мажмуи. Хавфсизлик конфигурацияси файллар ш…

хавфсизлик маъмури

Маъсул мансабдор шахс. У ўрнатилган иш режими доирасида икки даврда ўз ваколатларига муво…