Вольный перевод.

Вольный перевод.

1. Эркин таржима. 1. Вазиятни бир хабар даражасида тасвирлаш савиясидаги эквивалентлик. Гап ва лисоний белгилар даражасида ўгирилган ахборот одатда берилмай қолади. 2. Таржима тили меъёрларига амал қилинган ҳолда мазмунни ўзгартирмасдан ўгириш учун етарли бўлган таржимага қараганда анча юқори савияда амалга оширилган таржима. 3. Умумий мазмунни аслиятнинг лисоний шаклига қарамасдан бошқа тилда эркин тарзда бериш. 4. Эркин таржима – субектив характерга эга нусха кўчиришдир. 5. Манба матннинг шаклий ва семантик компонентларини ҳисобга олмаган ҳолда уни асосий (калит) маълумот даражасида таржимада бериш. Ўтмишда бизда форс ва араб тилларидан сўзма-сўз ва эркин таржима қилиш анъаналари ривожланган. Чунки улар таржимага оригинал асар сифатида қараб, унга эркин муносабатда бўлишган – хоҳлаганча ўзгартиришган, қисқартиришган, ўзларидан қўшишган. Баъзилар асарнинг сюжетини ўз сўзлари билан қайта ҳикоя қилишган [Очилов: 2014, 15]. Эркин таржима – асл нусханинг ғоявий мазмуни ва бадиий хусусиятларини ўзгартирувчи, уни бутунлай бошқа изга солиб юборувчи таржима принципидир. Бундай таржимада муаллиф услуби эмас, балки таржимон услуби устун туради. У аслиятни хоҳлаганча ўзгартиради, қисқартиради, унга ўзидан қўшади. Баъзида асл нусха мазмуни ва сюжетини сақлаган ҳолда уни ўз сўзлари билан янгидан ёзиб чиқади. Ғ.Саломовнинг ёзишича, “шеърий асарлар таржимасида баъзан ҳаддан ташқари эркин интерпретация ва бир-биридан жиддий фарқланадиган талқинга йўл қўйилади: бир асарнинг икки шоир томонидан яратилган таржимаси қарийб бир-бирига ўхшамай, бошқа-бошқа шеърдай бўлиб қолади”. Чунончи, Бёрнс таржимони Маршакнинг: “Мен уни шотланддан русга айлантирдим”, – деганига жавобан М.Рильский: “У Бёрнсни Маршакка айлантирди”, – деган эди. Чунки ҳар бир истеъдод билан амалга оширилган таржимада нафақат миллийлик, балки индивидуаллик таъсири ҳам бўлади.