символ

символ

Символ

1. (гр. sumbolon — шартли белги сўзидан) — символ, рамз. Метафора (қ.) нинг бир кўриниши бўлиб, шартли равишда кўчма маънода қўлланиладиган сўз бирикмаси, расм, предмет. Масалан: Ўзбекистоннинг рамзи пахтадир. Қабардин-болқор шоири ўз юртини тоғдаги лолага ўхшатади. Бу лола юрт рамзидир. Рамзлар орқали бирор нарсани ифодалаш инсониятта жуда қадимдан одат бўлиб келмоқда. Ибтидоий жамият кишилари ҳам турли тасвирлар билан қуёш, ой, дарё кабиларни ифодалашни билганлар. Символларнинг ҳаётда ҳам, адабиётда ҳам аҳамияти катта. Ҳозирги пайтда символлар образли тафаккур қилишнинг кўринишларидан бири бўлиб қолди. Масалан, ўроқ ва болға расми ишчи-деҳқонлар бирлигининг рамзидир. Рамзлар орқали фикр юритиш халқ оғзаки ижоди асарларида ҳам, классик адабиётда ҳам учрайди. Халқ қўшиқларида сариқ гул — айрилиқ, тун — ҳасрат рамзи бўлганидек, классик адабиётдаги май таронаси шодлик ва ҳаётийлик рамзидир. Ўзбек совет шоирлари ҳам символларга мурожаат этадилар. Улар қуёш, нур каби символлар орқали бахтли ҳаётни, улуғ доҳий Ленинни куйлайдилар. Демак, символ образли ифоданинг бир кўриниши бўлиб, бадиий нутқда ҳаётий воқеа, тушунча ва нарсаларни ифодалаш учун шартли равишда кўчма маънода ишлатиладиган сўз ёки сўзлар бирикмасидир. Шубҳасиз, кўчма маънода ишлатиладиган бундай сўз ёки бирикмалар ўзларининг қандайдир хусусиятлари билан тасвирланаётган ҳаётий воқеа ва тушунчаларни эслатиб туриши, бири иккинчисига маълум даражада ўхшаб туриши лозим.

Символ.

1. Символ; рамз; белги. Кетма-кет таржимада: (1). белгиларига кўра бирлашган тушунчалар гуруҳининг тежамли ва кўргазмали шакли. Агар у тежамкор, кўргазмали, ва универсал хусусиятга эга бўлса, ўз мақсадига мувофиқ ҳисобланади. Рамз (символ, белги) манба тилидан қатъи назар, лексик маъно ташувчиси ҳисобланади. Айрим зарур грамматик маълумотларни узатиш учун ёзувларда сўзларнинг белгиланган тартиби ёки шартли белгилар кўзда тутилади; (2) символ (белги, рамз) учун таниш белгилар, ҳарфлар ёки қисқартмалар ишлатилади ва улар тушунчани ифодалаш усулига кўра ҳарфий, ассоциатив ва ясама белги (символ, рамз) турларига бўлинади. (3) ўзининг асосий вазифаси, мақсадига кўра рамзлар предикатив рамз (белги)лар, вақт рамзлари, модал белгилар ҳамда сифат рамз (белги)ларига бўлинади; бошқа барча белгилар умумий маънодаги предметли рамз (символ, белги)ларни ўз ичига олувчи катта гуруҳни ташкил этади. 2. Предмет, ҳодисалар гуруҳини ифодалаш учун таржима югурик ёзувида қўлланиладиган шартли белги, оддий белги. 3. Одатда, рамз тушунчалар гуруҳи учун умумий бўлган белгини билдиради. Белгиларнинг кўринишлилиги унинг кўз билан кўриб идрок этилиши учун, балки белги ифодалаётган тушунча ҳақида ассоциация уйғотиш учун ҳам зарурдир. 4. Кетма-кет таржимада ёзма қайдларда ишлатиладиган маълумотларнинг шартли белгиси; белги (символ, рамз)лар ассоциатив, ҳарфий ва ясама турларга бўлинади.

символ

1. белги

Символ

1. символ

СИМВОЛ

1. м. Отдельный знак или условное обозначение, используемые, например, для кодирования информации, маркировки изделий, представления данных в ЭВМ и т.д. СИМВОЛ, БЕЛГИ Ахборотни кодлаш, буюмларни тамғалаш, ЭҲМга маълумотларни тақдим этиш ва шу кабиларда фойдаланадиган алоҳида белги ёки шартли белгилаш. SIMVOL, BELGI Axborotni kodlash, buyumlarni tamg‘alash, EHMga ma’lumotlarni taqdim etish va shu kabilarda ishlatiladigan alohida belgi yoki shartli belgilash.