proza

1. ад. Бадиий ижоднинг асосий турларидан бири, адабий тур; наср.

2. Ўлчамли мутаносиб бўлаклар — шеърларга бўлинмаган оғзаки ёки ёзма нутқ; наср билан ёзилган бадиий асар.

Проза билан ёзилган асар.

Миллий роман аслида ўзбек адабиётида, ўзбек прозасида янгилик эди. — Ю. Султанов, Ҳамза

Ғафур Ғуломнинг ўзбек прозаси тараққиётидаги ўрни ва ролини белгилашга бағишланган қатор илмий мақолалар, асарлар ёзилган. — С. Мамажонов, Ғафур Ғулом прозаси

ж 1. проза, наср

художественная прозаа бадиий проза

писать прозаой насрда ёзмоқ

изучать поэзию и прозау назм ва насрни о'рганмоқ

2. перен. одатдаги (ҳар кунги) ҳаёт, оддий турмуш

житейская прозаа, прозаа жизни кундалик ҳаёт, оддий турмуш.

ж -ы мн. нет проза, наср

• художественная проза бадиий проза
• писать прозой насрда ёзмоқ
• изучать поэзию и прозу назм ва насрни о'рганмоқ

н prose

• проза билан ёзмоқ write in prose

ж. -ы проза

Prosa f

проза, наср. Адабий ижоддаги икки асосий типдан бири; вазн ва қофияга эга бўлмаган нутқ шакли. Проза адабий ижоддаги нутқ типларидан бири сифатида ўз имконият ва воситалари, шакли ва тутган ўрни жиҳатидан ажралиб туради. Ҳақиқий маънодаги бадиий проза поезияга қараганда нисбатан кейинроқ — Ғарб адабиётида Уйғониш даврида юзага келди. Ўрта асрлардаги наср Ғарб адабиётида ҳам, Шарқ адабиётида ҳам, ўз характери жиҳатидан ярим бадиийликка эга бўлиб, унда тарихий, илмий ва соф бадиий асарлар аралаш ҳолда яратилган. Масалан, ХВ аср ўзбек прозасига асосан Навоийнинг «Маҳбубул-қулуб», «Мезонул-авзон», «Вақфия», «Муншаот», «Тарихи мулуки Ажам», «Тарихи анбиё ва ҳукамо» каби асарлари мансуб бўлиб, улар ҳам бадиий, ҳам тарихий хроникал характер касб этади. Уларга хос асосий хусусият ритмиклик бўлиб, у мазкур асарларда қўлланилган сажъ воситасида юзага келган. Ғарб адабиётида маърифатчилик даврига келиб, роман, новелла, насрий драмалар ҳам юзага кела бошлади. Г. Флобер, А. П. Чехов, М. Горкий, К. Федин, М. Пришвин ва Э. Хемингуей каби ижодкорларнинг фикрича, бадиий наср ёзма ва оғзаки нутқдан фарқланади ҳамда у ўзининг нозик ритмик табиатига эга бўлади. Шунинг учун ҳам бадиий наср ёзувчидан катта маҳорат, куч талаб қилади. Бадиий насрнинг ўзига хос хусусиятларини бадиий насрий нутқнинг ташқи шаклий хусусиятлари билангина белгиламаслик лозим. Чунки бадиий насрий нутқнинг шеърий нутқдан фарқли ўзига хос образли восита ва имкониятлари мавжуд. Булар кўчимларнинг меъёри ва тутган ўрни, ифоданинг шартли, қисқа ва тафсилийлиги каби кўпгина жиҳатларда намоён бўлади. Бадиий наср ўз табиатига кўра, кўпроқ эпикликка мойил бўлса, шеър табиати лиризм билан эмоционаликка мойилдир. Ўзбек совет адабиётида реалистик насрнинг пайдо бўлиши ва камолотида халқ оғзаки насри, классик адабиётдаги наср ва, хусусан, рус бадиий насрининг илғор анъаналари катта рол ўйнади. Ўзбек совет бадиий насрининг вужудга келиши Абдулла Қодирий ва Садриддин Айний каби атоқли адибларнинг ижоди, анъаналари билан боғлиқдир. Кейинчалик Ойбек, А. Қаҳҳор, Ҳ. Шамс, Ойдин, Ш. Рашидов, Ҳ. Ғулом, Мирмуҳсин, А. Мухтор, О. Ёқубов, П. Қодиров каби ёзувчилар ўзбек бадиий насрининг ривожига ўзларининг самарали ҳиссаларини қўшдилар.