Отставание при синхронном переводе.

Отставание при синхронном переводе.

1. Синхрон таржимада ортда қолиш. Синхрон таржимада ортда қолиш ёки фазали силжиш кенг вақт диапазонида қайд этилади: тахминан 1 сониядан 10 сониягача, айрим муаллифлар аслият сўзи миқдорида орқада қолишнинг қанчалик бўлишини ҳисоблашган. Д.Ҳерверга кўра, нотиқнинг нутқ темпи (тезлиги) 1 дақиқада 95 сўздан дан 164 сўзгача кўтарилиши билан, ортда қолиш бунга мос равишда 5 сўздан 8,5 сўзгача ўсиб боради. “Ортда қолиш”нинг ўртача катталиги сифатида муаллифлар 2 сониядан 3 сониягача бўлган рақамни келтириб ўтадилар. Тадқиқотларнинг кўпчилиги инглизча-французча ва франкча-инглизча таржима комбинациялари бўйича амалга оширилган. “Ортда қолиш”нинг ҳажми билан боғлиқ ҳолда СТда таржима “бирлиги” ёки қайта кодлаштириш “бирлиги”, шунингдек, “ортда қолиш” ҳажмига таъсир этувчи омиллар масаласи юзага келди (Varik). Бундай омиллар жумласига келиб тушаётган материалнинг мураккаблиги, нотиқнинг юксалиб борувчи нутқ темпи (сурати) (Gerver), шунингдек, таржимонга таржимани амалга ошириш учун зарур бўлган АТдаги гап ичидаги айрим калит сўзлар эгаллайдиган позиция киради. Нотиқ нутки суръати (темп)нинг СТ жараёнига таъсири илмий тадқиқ қилинган (Seleskovitch, 1965; Gerver, 1969). Бунда тадқиқотчилар синхронист учун 1 дақиқада 100-120 та сўздан иборат нутқ суръати (инглиз ва француз тиллари учун) оптимал ҳисоблади, деган хулосага келганлар. Агар 1 дақиқада 150-200 дона сўз талаффуз қилинадиган бўлса, таржима сифати ёмонлашади: хато ва сўз тушиши юз беради. СТ жараёнига шовқин ҳам салбий таъсир кўрсатади (Gerver). Муаллиф СТ амалиётида эшитиш шарои-