Бесплатный национальный проект фонда HAYOT

Мистерия

русча
1 та луғатда учрайди ЖСОН В диалектах
Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати русча

Мистерия

(гр. mysterion — хизмат, маросим сўзларидан)

Ўрта асрлардаги Ғарбий Европа диний драмалари. Мистерия асосан Инжил сюжетлари асосида яратилиб, Англия, Италия, Франсия, Испания, Германия, Швейсария каби мамлакатларда кенг тарқалган. Мистерияларнинг пайдо бўлишига ХИВ—ХВ асрлардаги шаҳар ва черковлар аҳамиятининг ўсиши сабаб бўлди. Мистериялар асосан уч туркумдан иборат бўлиб, биринчи туркумда дунёнинг яратилишидан император Октавианга қадар бўлган воқеалар тасвирланади. Бу туркумдаги мистериялар 49200 мисрадан иборат бўлиб, уни ижро этишда 250 актёр иштирок этган. Иккинчи туркум 34574 мисра бўлиб, уни 400 актёр ижро этган. Учинчи туркумдаги мистериялар 64 минг мисрадан иборат бўлиб, уни ижро этишга 494 актёр жалб этилган. Франсияда ва Швейсарияда бундай туркумлар билан бир қаторда дунёвий характердаги мистериялар ҳам юзага келди. Улар 8—10 ҳижоли бармоқ системасида яратилган. Дунёвий мистериялар асосида куртуаз лирика, рицарлик романлари ётар эди. Бундай мистериялар сайёр саҳналарда ўйналган. Мистерияларда халқчиллик элементлари кўпроқ ўрин эгаллаганлиги учун ХВИ асрда черков уларни тақиқлаб қўйди. Бироқ мистерия фарса (қ.) ва моралите (қ.) каби ўрта асрлар театри жанрларининг ривожига катта ҳисса қўшди. Мистерия Россияга Византия орқали ўтди, лекин у бу ерда у қадар шуҳрат қозона олмади., мистерия

Сообщить об ошибке в статье