История перевода.

История перевода.

1. – Таржима тарихи. Таржимашуносликнинг таржима адабиётининг вужудга келиши ва ривожланиш тарихини ўрганадиган соҳаси. Ўзбек таржимачилиги минг йилдан ортиқ даврни ўз ичига олади. Бундай катта вақт оралиғида Шарқ сўз санъатининг ҳар хил мавзу, турли жанрдаги кўплаб асарлари таржима қилинган, таржима билан фақат олиму адиблар шуғулланиб қолмай, ўзини таржима ишига бағишлаган махсус таржимонлар етишиб чиққан, таржима мактаблари вужудга келган. “Таржима тарихини ўрганиш адабий-маданий алоқалар тарихини, халқлар орасидаги дўстлик ва ҳамкорлик тарихини ёритишга, адабий таъсир шакллари, уларнинг ўзаро диффузияси, адабий анъана ва унга муносабат масалаларини аниқлашга кўмаклашади. Бу, ўз навбатида регионлар, минтақалардаги ва оқибат-натижада бутун дунёдаги адабий жараён, оқимлар, ғоялар туташуви, ирсий давомийлик ва типологик муштаракликларни кузатиш, жаҳон адабиёти тараққиётининг ички диалектик боғланишларини билиб олишга имкон беради. Яъни таржима компаравистика – қиёсий адабиётшунослик муаммоларини тадқиқ этишда муҳим омил бўлиб хизмат қилади” (Н.Комилов). Таржима тарихи фани ҳозирги кунгача бўлган таржималар тарихини даврлар, асарлар, таржимонлар, тиллар, соҳалар, жанрлар, услублар, босқичлар, оқимлар, йўналишлар, мактаблар, улар орасидаги муносабатлар, таржима тамойиллари ва усуллари, адабий алоқа ва ўзаро таъсир, замон талаби ва таржима эҳтиёжи, бадиий маҳорат каби кўпдан-кўп жиҳатлардан ҳар томонлама кенг ва чуқур ўрганади. Ўзбек таржимачилигининг харитаси бой ва ранг-баранг бўлиб, фақат турли тиллардан ўзбек тилига ўгирилган асарларгина эмас, айни пайтда, ўзбекчадан жаҳоннинг бошқа тилларига қилинган таржималар ҳам таржима тарихи фанининг ўрганиш объекти ҳисобланади. Таржимашунослик тармоқлангани каби, таржимашунослар ичида ҳам ихтисослашув жараёни кечмоқда: таржима тарихи, назарияси ва танқиди; узоқ ва яқин тиллардан таржима; наср ва назм таржимаси; бадиий, илмий, ижтимоий-сиёсий таржима; ўзаро