История перевода.

История перевода.

1. – Tarjima tarixi. Tarjimashunoslikning tarjima adabiyotining vujudga kelishi va rivojlanish tarixini oʻrganadigan sohasi. Oʻzbek tarjimachiligi ming yildan ortiq davrni oʻz ichiga oladi. Bunday katta vaqt oraligʻida Sharq soʻz sanʼatining har xil mavzu, turli janrdagi koʻplab asarlari tarjima qilingan, tarjima bilan faqat olim-u adiblar shugʻullanib qolmay, oʻzini tarjima ishiga bagʻishlagan maxsus tarjimonlar yetishib chiqqan, tarjima maktablari vujudga kelgan. “Tarjima tarixini oʻrganish adabiy-madaniy aloqalar tarixini, xalqlar orasidagi doʻstlik va hamkorlik tarixini yoritishga, adabiy taʼsir shakllari, ularning oʻzaro diffuziyasi, adabiy anʼana va unga munosabat masalalarini aniqlashga koʻmaklashadi. Bu, oʻz navbatida regionlar, mintaqalardagi va oqibat-natijada butun dunyodagi adabiy jarayon, oqimlar, gʻoyalar tutashuvi, irsiy davomiylik va tipologik mushtarakliklarni kuzatish, jahon adabiyoti taraqqiyotining ichki dialektik bogʻlanishlarini bilib olishga imkon beradi. Yaʼni tarjima komparavistika – qiyosiy adabiyotshunoslik muammolarini tadqiq etishda muhim omil boʻlib xizmat qiladi” (N.Komilov). Tarjima tarixi fani hozirgi kungacha boʻlgan tarjimalar tarixini davrlar, asarlar, tarjimonlar, tillar, sohalar, janrlar, uslublar, bosqichlar, oqimlar, yoʻnalishlar, maktablar, ular orasidagi munosabatlar, tarjima tamoyillari va usullari, adabiy aloqa va oʻzaro taʼsir, zamon talabi va tarjima ehtiyoji, badiiy mahorat kabi koʻpdan koʻp jihatlardan har tomonlama keng va chuqur oʻrganadi. Oʻzbek tarjimachiligining xaritasi boy va rang-barang boʻlib, faqat turli tillardan oʻzbek tiliga oʻgirilgan asarlargina emas, ayni paytda, oʻzbekchadan jahonning boshqa tillariga qilingan tarjimalar ham tarjima tarixi fanining oʻrganish obyekti hisoblanadi. Tarjimashunoslik tarmoqlangani kabi, tarjimashunoslar ichida ham ixtisoslashuv jarayoni kechmoqda: tarjima tarixi, nazariyasi va tanqidi; uzoq va yaqin tillardan tarjima; nasr va nazm tarjimasi; badiiy, ilmiy, ijtimoiy-siyosiy tarjima; oʻzaro