dominanta
доминантаn dominant (dominating) idea
- Dominanta Доминанта Dominanta Доминанта
- – Доминант. Синонимик қатордаги асосий маънони ташувчи сўз. Бундай сўз синонимик қатордаги бошқа сўзлар ифода этган барча қўшимча маъно ва стилистик белгиларни ўзига бўйсундиради.
- временно господствующий в центральной нервной системе очаг повышенной возбудимости. — dominanta, ae, f. — ДОМИНАНТА — марказий асаб системасидаги вақтинча ҳукмронлик қилувчи кучли қўзғалиш ўчоғи.
- (лат. dominans ёки dominantis — ҳукмронлик қилувчи) — доминанта; муайян нерв участкасидаги кучли қўзғалувчанлик қобилиятига эга бўлган қўзғолиш маркази. Д. мавжудлигида ундан бошқа нерв марказлари тормозланган бўлади. Д. марказий нерв системасига келган ҳар қандай қўзғолиш, импульсларни қабул қилиб, уларга тегишли жавоб қайтаради-да, шу тариқа бошқа марказларни тормозлаш эвазига ўз фаолиятини яна кучайтиради. Д. тушунчаси физиология фанига биринчи марта рус олими А. А. Ухтомский томонидан киритилган. Унинг исботлашича, Д. орқа миядан тортиб то бош мия ярим шарлари қобиғигача бўлган барча нерв марказларининг «ишлаш принципини ташкил қилади». Д. диққатнинг физиологик асосидир (қ. Оптимальный очаг возбуждения).