Йокёку

Йокёку

1. йокёку. Ўрта асрлар япон драматургияси жанрларидан бири. Йокёку поэзия ва прозанинг асосий хусусиятларини, халқ қўшиқлари, қадимги мифология ҳамда буддизм фалсафасини ўзида мужассамлаштирган эди. Дастлабки йокёкуларда эпиклик устунлик қилган бўлса, классик йокёкулар аста-секин лирик характер касб этди, уларда шеърий парчалар билан прозаик парчалар навбатлашиб келди. Йокёкуларнинг авторлари буддизм монахлари бўлиб, улар ўз асарларида янги сюжетлар яратмай, кўпроқ халқ ўртасида юрган афсона ва тарихий ривоятларга, хитой адабиётидан ўтган жангномаларга асосланиб асар яратдилар. Шунинг учун ҳам аксарият йокёкуларда диний маросим, урф-одат ва мистик мотивлар етакчилик қилди, уларнинг асосий қаҳрамонлари эса илоҳий кучлар, руҳлардан иборатдир. Йокёкулар услуби кўтаринки, баландпарвоз бўлиб, асар ичидаги прозаик парчалар ҳам сажланган шаклда учрайди. Тузилиши жиҳатидан йокёкулар кичик эпиграф (қ.) билан бошланиб, ўз навбатида бир неча кўринишларга бўлинувчи икки ёки уч пардадан ташкил топган. Оддий сўзлашув йокёкуларда иккинчи ўринда туради ва аксарият асарлар трагедиялардан иборат бўлиб, етакчи артистлар махсус ниқоб кийиб саҳнага чиқишган. Япон драматургиясининг биринчи жанри бўлмиш йокёкуларнинг ажойиб намуналари Канама