Единство времени, места и действия

Единство времени, места и действия

1. вақт, ўрин ва ҳаракат бирлиги. Антик драма ёки трагедия ва унга тақлидан яратилган классицизмнинг драматик асарлари талабларидан бири. Бу талабга кўра, пьесадаги конфликт (қ.) ҳал этилиши, сюжет (қ.) ривожи эса бир вақтнинг ўзида юз бериши (қаҳрамонларнинг бир суткадан ортиқ бўлмаган вақт ичидаги ҳаёти, кечинмалари тасвирланиши), бу ҳаракат ва ҳолат бир жойнинг ўзида (шаҳар, қишлоқ, уй ва ҳ. к.) бўлиб ўтиши шарт. Вақт, ўрин ва ҳаракат бирлиги классицист драматурглар пьесаларининг мундарижаси ҳамда уларнинг сюжет яратиш принципларини белгилаб берган. Вақт, ўрин ва ҳаракат бирлиги асарга катта ихчамлик, йиғиқлик бахш этса ҳам, бироқ бу талаблар драматик асарлардаги кенг ҳаётий қамров ва реалистик тасвирни, воқеа ва ҳодисаларни ривожланишда беришни чеклаб қўяр эди. Бу талаблар кўп ҳолларда саҳна асари конфликти ва шунга мувофиқ яратиладиган сюжетнинг сунъий тузилишига олиб келар эди. Классицизмнинг кўзга кўринган намояндалари Корнелнинг «Сид» ва «Гораций», Расиннинг «Авлиддаги Ифигения» пьесалари вақт, ўрин ва ҳаракат бирлиги талаблари асосида ёзилган асарлар ҳисобланади.