Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати
-
— қаҳрамоннинг ички портрети. Қаҳрамоннинг маънавий дунёси тасвирини англатувчи шартли термин. Ижодкор қаҳрамоннинг кечинмалари, ўй-фикрларини ҳикоя қилиш орқали унинг маънавий, яъни ички портретини чизади. Адабий асарларда кўпинча қаҳрамоннинг ташқи портрети билан, маънавий дунёси тасвири уйғунлашиб кетади. Бундай хусусият халқ оғзаки ижоди учун ҳам, ёзма адабиёт учун ҳам характерлидир. Масалан, халқ эпосидаги девлар, жодугарлар ташқи кўринишлари билан ҳам, қилмишлари билан ҳам салбий образлар сифатида кўзга ташланиб туради. Халқ қаҳрамонлари эса жисмоний гўзал, маънавий баркамол образлардир. Улуғ рус танқидчиси Н. Г. Чернишевский «Санъатнинг ҳаётга эстетик муносабати» монографиясида, инсоннинг ташқи кўриниши билан маънавий дунёси ўртасида мутаносиблик мавжуд, деган фикрни илгари сурган эди.
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш