Циклический эпос

Циклический эпос

1. — туркумли эпос. Бир хил тарихий давр, бош қаҳрамонлар, воқелик ўрни ва бир хил ғоя асосида яратилган эпик асарлар мажмуи. Туркумли эпос дунё халқлари эпосида кенг тарқалган. Масалан: ирланд сагалари, «Минг бир кеча» эртаклари, Илья Муромец ва Садко ҳақидаги рус былиналари ва ҳ.к. Туркий халқлар, хусусан, ўзбек эпосида ҳам туркумлик жуда кенг тарқалган. Масалан «Гўрўғли» туркуми, «Рустамхон» туркуми ва бошқалар. Эпосдаги туркумлилик ўз табиатига кўра икки хил бўлади. 1. Генеалогик ёки наслий туркумлилик. Бундай туркумлик таркибига кирувчи асарларда бир авлод ва наслнинг пайдо бўлиши, насл-насабидан тортиб кейинги авлодларнинг қисматига қадар барчаси мустақил асарларда акс этади. Масалан, «Гўрўғли» наслий туркумлиги Гўрўғлининг туғилишидан тортиб ўлимига қадар бўлган даврни, унинг фарзандлари ҳаётини қирқдан ортиқ мустақил достонларда акс эттиради. Бу туркумга кирувчи достонлар асосий ғоядан ташқари, Гўрўғли, Юнус, Мисқол пари, Ҳасанхон, Авазхон, Аҳмад сардор ва Соқибулбул каби образлар, Чамбил шаҳри, Ғирот (Ғиркўк) оти орқали бир-бирига боғланиб туради ва мантиқий жиҳатдан кетма-кетликни ташкил этиб, Гўрўғли авлодининг ҳаётини тугал