Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
-
(гр. talanton — меҳнат сўзидан) — талант, истеъдод. Меҳнат фаолиятининг бирор соҳасида намоён бўладиган табиий қобилият. Талант мураккаб, табиий ва ижтимоий ҳодисадир. Талант ижодий кучларнинг йиғиндиси, киши қобилиятининг ифодаси сифатида намоён бўлади. Бадиий ижодда талант кўп қиррали ҳодисадир. Талантнинг рўёбга чиқиши, камол топиши шарт-шароит билан ҳам боғлиқдир. Эксплуатацияга асосланган ижтимоий формацияларда оддий халқ орасидаги талантли кишилар ўз қобилиятлари нималарга қодир эканлигини кўрсатишга етарли имкон тополмаганлар. Улуғ Октябрь социалистик революцияси талантлар учун кенг имкониятлар яратиб берди. Пролетариат доҳийси В. И. Ленин талантни ноёб ҳодиса сифатида баҳолаб, унга нозик муносабатда бўлишга, талантли кишиларни авайлашга алоҳида эътибор берди. Талант, энг аввало, кишининг ижод қилишга бўлган чексиз интилиши билан характерланади. Иккинчидан, талантли кишилар ўта ҳиссиётчан бўладилар. Кузатувчанлик қобилияти талантли кишиларга хос хусусиятлардан биридир. Талантли ижодкор ҳаётда бошқалар кўра олмаган ёки эътибор бермаган нарса, ҳодисалардан умумлашма хулосалар чиқара олади, улар ҳақида бадиий юксак асарлар ярата олади. Талантнинг яна бир асосий хусусияти ижодий фантазия (қ. Творческая фантазия) қилиш қобилиятидир. Санъаткор ижодий фантазия туфайли ўз қаҳрамонлари дунёсига сингиб кетади, ҳаётий ҳақиқатга ўхшаш бадиий тўқималар яратади. Талантли кишилар учун илҳом (қ. Вдохновение) билан ишлаш
Psixologiya terminlarining izohli lugʻati
-
(юнон. talanton — қимматбаҳо, камёб нарса; қадимги Греция, Месопотамия, Сурия, Мисрда энг йирик оғирлик ва пул бирлиги) — талант; муайян фаолиятнинг муваффақиятли ва ижодий равишда бажарилишини таъминлайдиган қобилият ҳамда истеъдодлар йиғиндисидан иборат, турмуш жараёнида таркиб топган индивидуал хусусият. Т. фаолиятнинг турли соҳаларига оид бўлиши мумкин. Т. ли кишилар, одатда, юксак ижодий, кенг мазмунли, танқидий ва маҳсулдор ақл эгалари бўладилар (қ. Одарённость, Способность).
Maqoladagi xato haqida xabar berish
