Сонет

sonet. Oʻn toʻrt misradan iborat sheʼr turi boʻlib, koʻpincha a b b a — a b b a — v v g — d g d (boshqa xil variantlari ham bor) shaklida qofiyalanadi. Sonet dastlab XIII asrda Italiya adabiyotida paydo boʻldi. Sonetning mustaqil sheʼr turi sifatida shakllanishida Dante va Petrarkaning xizmatlari katta. Angliya adabiyotida V. Shekspir sonet rivojiga muhim hissa qoʻshdi. Sheʼriy shaklning bu turidan, ayniqsa, simvolist shoirlar keng foydalanganlar. Rus poeziyasida Jukovskiy, Pushkin, Delviglarning sonetlari mashhur. Sonetlar nazariyasini boyitishda ayniqsa Bexerning xizmatlari kattadir. U sonetni badiiyatning eng yorqin dialektik koʻrinishlaridan biri deb atadi. Sonetning dastlabki toʻrt misrasini u tezis sifatida birinchi katren, keyingi toʻrtligini antitezis sifatida ikkinchi katren va soʻnggi ikki uchlikni sintez deb atadi. Oʻzbek sovet adabiyotida ham sonetlar bor. Ular orasida, ayniqsa, U. Nosir, B. Boyqobilovlarning sonetlari oʻquvchilarga yaxshi tanish. Masalan: