saga

saga, rivoyat, daston, qissa

n узбекскийsaga, rivoyat, doston, qissaрусскийсага

saga. Qadimgi skandinaviyaliklar va irlandlarning qahramonlik dostoni. Sagalar dastlab qadimgi kelt qabilalarida yaratilgan. Bu qabilalardagi qoʻshiqchilar bardlar va filidlarga boʻlingan. Bardlar lirik poeziya, filidlar esa epik poeziya bilan shugʻullanganlar. Sagalarning yaratilishi filidlar faoliyati bilan bogʻliq. Filidlar epik hikoyalarni sistemalashtirib, ularda qabila hayoti, urf-odatini badiiy ifoda eta boshlaganlar. Filidlarning oʻtmish sarguzashtlari haqidagi hikoyalari nasriy yoʻl bilan bayon qilingani uchun saga nomini olgan. Keyincha sagalarga sheʼriy parchalarni kiritish odat boʻla boshlagan. VII—VIII asrlarda irland sagalarini yozib olgan monaxlar ularga xristianlikning aqidalarini singdirmoqchi boʻlganlar. Shunga qaramay, irland sagalarida maʼjusiylikka xos aqida va odatlar ifodasi saqlanib qolgan. Irland sagalari Gʻarbiy Yevropa adabiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Ilk oʻrta asrlarda Skandinaviya mamlakatlari — Daniya, Shvetsiya, Norvegiya va Islandiyada edda qoʻshiqlari, skaldlar poeziyasi bilan bir qatorda prozaik qissalar — sagalar ham keng tarqaldi. Skandinaviya adabiyotida sagalar asosan X—XIV asrlarda yaratilgan. Bu sagalarda tarixiy va maishiy voqealar bilan bir qatorda dengiz sayohatlari, qahramonlik ertaklari ham oʻz ifodasini topgan. Hozirgi vaqtda island va norveg adabiyotida tarixiy yoki qahramonlik temasidagi povest, hikoya, ertaklar saga deb yuritiladi. Bunday sagalar asosan nasrda yoziladi, lekin ularda sheʼriy parchalar ham uchrab turadi.