poetika
поетикаpoetika
2. ad. Adabiyot nazariyasining soʻz sanʼati asarlari tuzilishini uning izchil va tarixiy qonuniyatlari asosida oʻrganadigan boʻlimi; badiiy asarlarda qoʻllanuvchi ifoda vositalari tizimi.
3. Adabiyotdagi yoki ayrim shoir, yozuvchiga xos biron-bir yoʻnalishning badiiy tamoyillari va xususiyatlari tizimi.
poetika
1. n adab. poetics, theory of poetry
2. a poetic(al)
Поэтика
- (гр. poietike — поэтик санъат сўзидан) — поэтика. Энг қадимий терминлардан бири бўлиб, у адабиётшуносликда турли даврларда турлича маънода қўлланилган. Масалан, антик давр адабиётшунослигида умуман бадиий адабиёт ҳақидаги фан поэтика термини билан юритилган (Аристотелнинг «Поэтик санъат ҳақида» асарига қаранг). Кейинчалик санъатнинг моҳияти, мақсади ва вазифалари, унинг воқеликка бўлган муносабати каби масалалар билан фалсафанинг эстетика соҳаси шуғуллана бошлади. Ўрта асрларда, уйғониш ва классицизм даврларида поэтика шеършунослик ҳамда бадиий нутқни безаш восита ва усулларини текшириш билан шуғулланади. Шундай қилиб, поэтика термини жанрлар ва уларнинг шакллари билан шуғулланувчи адабиётшуносликнинг маълум бир соҳасига нисбатан қўлланила бошланди. Шу даврда Скалигернинг «Поэтика», Буалонинг «Поэтик санъат» асарлари юзага келди. Ҳозирги кунда поэтика термини икки маънода қўлланилади: 1. Кенг маънода бадиий адабиёт, унинг қонуниятлари адабиёт назарияси, адабиёт қоидалари; жанр, унинг шакл ва мазмун жиҳатларининг ўзаро муносабати, композиция типлари, сюжет қурилиши ва ҳ. к поэтика термини билан юритилади. Бунда поэтика термини бевосита адабиёт назарияси терминининг синоними вазифасини ўтайди. 2. Тор маънода шеърий асар ва унинг тузилиши, ҳар бир шеърий жанр ва унинг эволюцияси, уларнинг келиб чиқиши ва тақдири, шеърий стилистика, шеърий нутқ ва унинг характери, турли шеърий санъат ва тасвир воситалари ҳам поэтика термини билан юритилади.