Обрядовая поэзия или обрядовые песни

Xalq ogʻzaki ijodidagi turli marosimlar bilan bogʻliq qoʻshiqlar. Marosim qoʻshiqlari asosan ikki turkumga boʻlinadi: 1. Toʻy-hasham va oʻlim marosimlarida yoki turli diniy hamda mavsumiy urf-odatlarga bogʻliq marosimlarda aytiladigan qoʻshiqlar. Bularga yor-yor, oʻlan, kelin salom, yigʻi-yoʻqlov, ramazon kabi poeziya xillari kiradi. Yer-yorlar juda ham qadimiy boʻlib, ularda har bir davrning izlari saqlanib qolgan. Masalan, feodalizm jamiyatidagi yor-yorlarda oʻz sevgani qolib, boshqa kishiga zoʻrlik bilan uzatilgan qizlarning dard-alami, begona xonadonga xizmatkor sifatida uzatilayotgan qizning faryod-figʻoni kuylanadi: Yor-yor aytsam, jamoat, xush dengizlar, yor-yor Xush bormikan degani, doʻst bormikan, yor-yor. Ota-onasin uyini suv oldirib, yor-yor Oblo birov uyini quvontirib, yor-yor. Qizday mungligʻ dunyoda hech bormikan, yor-yor. Zamonaviy yor-yorlarda esa kelinning baxt-saodati, husn-u latofati madh etiladi, sevishganlarga baxt tilanadi: Qalam-qalam qoshlari chizilgandek, yor-yor Noʻxat-noʻxat xollari yozilgandek, yor-yor. Davlat bilan yetgaysan murodingga, yor-yor Hech nihoyat boʻlmagay avlodingiz, yor-yor. Kelin salomlar koʻpincha kelin kuyovning uyiga keltirilgach, hovli sahnida gulxan yoqilib, shu gulxan atrofida uni aylantirish paytida birga kuzatib kelgan dugonalari, yaqinlari tomonidan aytiladi va ularda kuyovning oʻziga, uning oila aʼzolariga hamda yaqinlariga hazilomuz misralar orqali salomlar yoʻllanadi: Toʻlib ogʻgan soydek, Oʻn toʻrt kunlik oydek, Kuyov pochchamga salom. Bogʻ orqasidan yoʻl bergan, Hamyonidan pul bergan, Quda buvamga salom... Yigʻi-yoʻqlovlar marsiya janrining xalq ogʻzaki ijodidagi turi boʻlib, ularda dahshatli oʻlim, uning shafqatsizligidan, marosim poeziyasi yoki marosim qoʻshiqlari