Нефт ва газ саноати изоҳли луғати
-
нефтни қувур узатгич орқали ҳайдашни таъминловчи қурилмалар мажмуи. Н.х.с.нинг асосий ва оралиқ турлари маълум. Бош Н.х.с.да нефть-газ оладиган бошқармаларнинг цехларидан (нефтни тайёрлаш қурилмалари, тайёр маҳсулот парклари ва б.) ёки магистрал нефть қувур узатгичларидан, нефтни қабул қилиб олиб, миқдори ва сифатини аниқлаб кейинги станцияга ҳайдаш жараёнлари амалга оширилади. Н.х.с.нинг асосий технологик қурилмаларига (бош, магистраль) насосхона, қўшимча босим берадиган насосхона, резервуар парки, сурма зулфин ва фильтрли қувур узатгичлар, ҳисобга оладиган ва тартибга соладиган қурилмалар узели, қириб тозалаш мосламасини жўнатадиган ва қабул қилиб оладиган узеллари киради. Оралиқ Н.х.с. қувур узатгичдаги ишқаланиш ҳисобига йўқотилган босим ўрнини қоплаш учун ҳайдалаётган нефтнинг босимини оширишга мўлжалланган бўлиб, нефть қувур узатгичи трассасининг ҳар 60—150 км масофасига жойлаштирилади. Оралиқ Н.х.с. асосий насосхона, сурма зулфинли ва фильтрли технологик қувур узатгичлар, босимни тартибга соладиган, қириб тозалайдиган мосламани узатадиган ва қабул қиладиган ва босим тўлқинини сўндирадиган узеллардан ташкил топган. Айрим ҳолларда, оралиқ станцияларга кичикроқ резервуар парклари ўрнатилади. Н.х.с. технологик жиҳатдан ҳар хил: «Резервуарлар орқали», «Резервуарларни ишлатиш» ва «Насосдан насосга» режимларда лойиҳаланади ва ишлатилади. Резервуарлар орқали ишлатишда станцияга қувурлардан оқиб келаётган нефть резервуарларга қуйилади, шунда бошқа резервуарлардан насос ёрдамида асосий насосга узатилади ва магистраль нефть қувур узатгичга ҳайдалади. Сузувчи томлар ёки понтонлар билан таъминланмаган резервуарлар орқали нефтни узатишда, «катта нафас олиш» ҳисобига нефтнинг енгил фракцияларининг сезиларли даражада йўқотилиши кузатилади. «Катта нафас олиш»дан нефтнинг йўқотилишини бартараф этишда «Резервуарларни ишлатиш» режимидан фойдаланилади. Бунда станцияга келаётган нефть оқими қувур узатгичлари билан доим гидравлик боғлиқ ҳолда қабул қилинади. Н.х.с.да резервуарлардан фойдаланилади. Нефть узатиш қувурлари резервуар паркларининг орасидаги участкасида ҳайдалаётган нефть ҳажми бир-бирига боғлиқ бўлмайди ва ҳар бир узатиш участкаси насосларининг ҳайдай олиш имконияти билан белгиланади. «Насосдан насосга» режими магистраль нефть қувури узатгичларининг оралиқ станцияларида қўлланилади. Бундай режимда нефть оқимининг ҳаммаси асосий насослар томон йўналтирилади. Шунинг учун ҳам станцияларда резервуарларга ва асосий насосларга ҳайдайдиган насослар ўрнатилмайди.
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш
