Концона или канцонетта

Концона или канцонетта

1. (итал. canzone — қўшиқ сўзидан) — канцона ёки канцонетта. Трубадурларнинг Ўрта аср поэзиясида рицарлар муҳаббати ҳақидаги шеърлари. Канцоналар қатъий банд тузилишига эга бўлиб, банд (торнада) канцона бағишланган шахсга қаратилади. Канцонада вазн танлаш, бандларнинг таркибидаги мисралар миқдори ва бандлар миқдори жуда ҳам эркин характерга эга бўлади. Шунинг учун ҳам айрим ижодкорлар канцоналарнинг шаклини барқарорлаштириш учун ҳаракат қилганлар. Масалан, Алигьери Данте ўзининг фалсафий шеърларида канцонага махсус шакл танлаб, ўз «Илоҳий комедия»сининг «Дўзах» қисмини канцоналар деб атаса ҳам, бироқ асарнинг кейинги қисмларида бу шаклга риоя қилмайди. Қадимги Италияда аксарият канцоналар беш ёки етти банддан иборат бўлиб, кўпроқ 11 ҳижоли вазнда яратилган. Канцона айниқса XIV асрда Петрарка лирикасида ривож топди. Кейинчалик бу жанрда ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак асарлар яратилмади.