kompyuter
компютерkompyuter
Murakkab qurilmaga ega boʻlgan elektron hisoblash mashinasi.
Tigʻiz va gʻoyat masʼuliyatli uchastkalarda kompyuter va avtomatlar keng joriy etilyapti. — Gazetadan
kompyuter
n computer
- kompyuter sistemasi computer system
kompyuter
Computer [-pjuter] m
компьютер
- كمبيوتر kambyuutir компьютер Computer
компьютер
- ингл: computer rus: kompyuter Hisoblarni bajarish, shu jumladan elektron shakldagi axborotni oldindan belgilangan algoritm boʻyicha qabul qilish, qayta ishlash, saqlash uchun moʻljallangan mashina. Kompyuter soʻzi ingliz tilidagi to compute, computer, soʻzlarining hosilasi boʻlib, ular “hisoblash”, “hisoblagich” deb tarjima qilinadi. Dastlab ingliz tilida bu soʻz, mexanik qurilmani jalb qilib yoki uning koʻmagisiz arifmetik hisoblarni bajaradigan insonni anglatgan. Keyinchalik uning maʼnosi mashinalarning oʻziga koʻchirildi, biroq, zamonaviy kompyuterlar matematika bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan koʻplab masalalarni ham bajaradilar. XX asrning 90-yillaridan boshlab, kompyuter atamasi elektron hisoblash mashinalari (EHM) atamasini amalda siqib chiqardi. Kompyuter quyidagi asosiy bloklardan iborat: - asosiy xotira; - protsessor; - tashqi qurilmalar. Kompyuterning hamma bloklari oʻzaro tizim magistrali (shinasi) bilan bogʻlangan. Uning oʻzagi boʻlib, bitta protsessor yoki protsessorlar guruhi hisoblanadi. Ular, kesh-xotira yoki tezkor xotira bilan bevosita oʻzaro ishlaydi va kontrollerlar yordamida tashqi qurilmalarga shu jumladan, tashqi xotira qurilmalariga va kiritish-chiqarish qurilmalariga ulanishi mumkin. Maʼlumotlarni kiritish uchun klaviatura, skanerlar va h.k. lar ishlatiladi. Maʼlumotlar ekranga, printerlarga, radiokarnaylar va boshqa qurilmalarga chiqariladi. Kompyuter ishini operatsion tizim boshqaradi. Birinchi – Z1 va Z3 – dasturlanadigan kompyuterlarni nemis muhandisi Konrad Suze (Konrad Zuse) 1938 va 1941 yillarda yaratgan.