Металлургия терминларининг изоҳли луғати
-
ҳарднесс оф ватер ['ҳа:днəс əв 'wɔ:tə(r)] сувнинг қаттиқлиги: табиий сувнинг хоссаларидан бири, сувнинг қаттиқлиги ундаги калций ва магний элементларининг концентрацияси билан ўлчанади. Ўлчов бирлиги мгЕкв/л.
Нефт ва газ саноати изоҳли луғати
-
Сувнинг қаттиқлиги — нефть қатламларига сув бостириш учун сув танлашда муҳим аҳамият касб этувчи сув хоссаси. С.қ. таркибидаги кальций ва магний ионларининг миқдори орқали аниқланади ва 1 л сувга нисбатан миллиграмм-эквивалентларда ифодаланади. С.қ.нинг 1 мг-экв. қиймати 1 л сувда 20,04 мг/л Ca₂⁺⁺ ёки 12,16/мг/л Mg₂⁺⁺ бўлишига тўғри келади. С.қ.нинг қуйидаги хиллари ажратилади: умумий, йўқотиш мумкин бўлган ва доимий. Умумий қаттиқлик кальций ва магний ионларининг умумий миқдорига, йўқотиш мумкин бўлган қаттиқлик сув қайнатилганда ионларнинг чўкинди ҳосил қилувчи қисмига, доимий қаттиқлик умумий қаттиқлик ва йўқотиш мумкин бўлган қаттиқлик орасидаги айирмага тенг. Табиий сувларнинг қаттиқлиги бўйича О.А.Алёкин қуйидагича фарқлашни таклиф этди: жуда юмшоқ сув (1,5 мг-экв/л гача), юмшоқ сув (1,5—3,0 мг-экв/л гача), ўртача қаттиқликдаги сув (3—6 мг-экв/л гача), қаттиқ сув (6—9 мг/л гача) ва жуда қаттиқ сув (9 мг-экв/л дан юқори).
Метрологик изоҳли луғат
-
Свойство воды, обусловленное содержанием в ней растворенных солей кальция и магния, вызывающих осаждение твердого осадка (единица в СИ – миллимоль на килограмм, ммоль/кг). сувнинг қаттиқлиги Қаттиқ чўкманинг чўкишини юзага келтирувчи эриган кальций ва магний тузларининг миқдорига боғлиқ бўлган сувнинг хоссаси (ХБТдаги бирлиги бир килограммга бир миллимол, ммоль/кг). suvning qattiqligi Qattiq cho‘kmaning cho‘kishini yuzaga keltiruvchi erigan kalsiy va magniy tuzlarining miqdoriga bog‘liq bo‘lgan suvning xossasi (XBTdagi birligi bir kilogrammga bir millimol, mmol/kg).
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш
