ИСКРИВЛЕНИЕ БУРОВЫХ СКВАЖИН

ИСКРИВЛЕНИЕ БУРОВЫХ СКВАЖИН

1. Қудуқларнинг қийшайиши — вертикал ёки қия йўналган қудуқларнинг лойиҳада кўрсатилган ҳолатидан қийшайиши. Маълум бир нуқтада қазилаётган қудуқни вертикалдан оғиши деганда, унинг йўналишини дунё томонлари (шарқ, ғарб, шимол, жануб)га нисбатан қийшайиши тушинилади. У оғиш бурчаги (зенит бурчаги $\Theta$) ва оғиш азимути (қудуқ азимути $\alpha$) билан тавсифланади. Оғиш бурчаги $90^\circ$ — $\Theta$ билан аниқланади ва қудуқнинг қийшайиш бурчаги деб аталади ва $\eta$ билан белгиланади. Оғиш бурчаги — қудуқ танаси ўқининг горизонталь текисликка нисбатан оғишини билдиради. Оғиш азимути лойиҳада кўрсатилган йўналиш ва қудуқ танасининг ўлчанган нуқтасидаги ўқининг горизонталь текисликка проекцияси орасидаги бурчак орқали белгиланади. Оғиш азимути ҳақиқий, магнитли ёки шартли бўлиши мумкин. Қ.қ.га қуйидаги сабабларни кўрсатиш мумкин: 1) вертикал йўналишда бурғиланаётган қудуқлар оғишининг асосий сабаби — қудуқ туби майдонининг турли йўналишларда нотекис ишлатилишида кўринади, бу ҳодиса бурғилаш жараёнида қудуқ туб ҳолатини ўзгаришига олиб келади. Қия йўналган қудуқларнинг қийшайишида эса бундай сабабларга қудуқ туби майдони айланаси ва деворлари бўйлаб нотекис ишлатилишини кўрсатиш мумкин; 2) қудуқ тубидаги жинсларнинг маълум бир геологик ва технологик шароитларда нотекис майдаланиши; 3) қия йўналган қудуқларни бурғилашда бурғилаш ускунасининг оғирлиги таъсирида унинг деворларини нотекис бузилиши; 4) бурғилаш ускунаси таг қисми ўқининг қудуқ ўқига мос келмаслигидан қийшайиши; 5) геологик шароитлар — вертикал йўналган қудуқларнинг қийшайишига асосий сабаблардан бири; 6) техник шароитлар ва ҳ.к.