Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
-
(гр. eironeia — билиб билмаганга олиш сўзидан) — киноя, қочириқ, кесатиш, пичинг. Бадиий асардаги инкор этиш усулларидан бири бўлиб, бирор шахс ёки нарса устидан кесатиш, қочириқ воситасида яширин кулинади. Шунинг учун ҳам киноянинг муҳим белгиси сўз ёки гапнинг ҳамма вақт икки маъноли бўлишида, ҳақиқий маъно айтилган сўз ёки гапнинг тескари маъноси орқали англашилишида намоён бўлади. Киноя ўзининг таъсир даражасига қараб фош этувчи ёки шунчаки қочириқдан иборат бўлади. Киноя усули асосан ҳажвий, кулгили тасвирда кўп қўлланилади. Масалан, Абдулла Қаҳҳорнинг «Майиз емаган хотин» ҳикоясидаги воқеа киноя асосига қурилган бўлиб, домланинг ўз хотинининг ярамас ишларидан хабарсиз ҳолда маҳалладаги ҳалол ва покиза қизлар устидан кулиб юриши асар охиридаги «У кишининг хотинлари майиз емаганлар» кинояси орқали фош этилган. Киноя ижодкорнинг эстетик идеалини тасвирлаган воқеалар, ифодаларнинг акс ҳолати орқали намоён бўлади.
Maqoladagi xato haqida xabar berish
