Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
ruscha
-
(лат. inscaena — саҳнада сўзидан) — инсценировка. Бу термин икки маънода қўлланади: 1. Драма шаклида ёзилмаган бирор адабий асарни саҳнада қўйишга мослаб қайта ишлаш; чунончи, бундай асарни радиода, телевидение ёки театрда қўйилишига қараб, радиоинсценировка, телеинсценировка деб юритилади. Инсценировка адабий асарнинг ўз муаллифи томонидан ҳам, бошқа шахслар томонидан ҳам амалга оширилиши мумкин. Адабий асар инсценировка қилинганда, баъзан унинг сюжетига жузъий ўзгартишлар, айрим қўшимча мотивлар киритилиши ҳам мумкин. Инсценировка XIX—XX асрларда айниқса кенг тараққий этди. Бунга Ф. Достоевскийнинг «Ака-ука Карамазовлар», Л. Толстойнинг «Тирилиш», «Анна Каренина», Д. Фурмановнинг «Чапаев» ва «Исён», шунингдек, М. Шолохов, Л. Леонов. А. Твардовский, Ойбек, Ҳ. Олимжон, А. Қаҳҳор, Ғ. Ғулом каби ижодкорларнинг кўплаб асарлари асосида яратилган инсценировкалар мисол бўла олади. 2. Тарихий воқеаларнинг эпизодлари асосида 1920 йилларда юзага келган ва кенг тарқалган оммавий-ташвиқий театр шаклларидан бири. Бундай инсценировкалар гарчи тарихий воқеалар асосида юзага келган бўлса ҳам, уларда муболаға, шартлилик ва романтик руҳ мавжуд бўлган.
Maqoladagi xato haqida xabar berish