Идейность литературы
ruschaИдейность литературы
adabiyotning gʻoyaviyligi. Tasvirlanayotgan narsa yoki voqeaga ijodkorning munosabati, uning hayotga va insonga boʻlgan ideali. Gʻoyaviylik sovet adabiyotining umumiy mezoni boʻlib, u badiiy asar mazmuniga oid bir qancha fazilatlarni: temaning ijtimoiy, siyosiy, falsafiy yoki axloqiy ahamiyatini, ijtimoiy yoʻnalishi yoki mafkuraviy tendensiozligini, badiiy gʻoyaning toʻgʻriligini oʻzida mujassamlashtiradi. Gʻoyaviylik shuning uchun ham adabiyot va sanʼatning asosiy mezonidirki, ijodkor oʻz asarida tasvirlamoqchi boʻlgan voqelikka albatta oʻz munosabatini ifodalaydi; uni yo tasdiq, yo inkor etadi. Busiz adabiyotning «hayot darsligi» funksiyasi roʻyobga chiqa olmaydi. V. I. Lenin Klara Setkin bilan boʻlgan suhbatda adabiyotning gʻoyaviyligi haqida gapirib, gʻoyasiz va quruq ishqibozlikdan iborat adabiyot sanʼat va adabiyotning yuksak ideal uchun kurashishi kabi hayotiy missiyani bajara olmasligini alohida taʼkidlab koʻrsatadi. Kommunistik partiyamizning Programmasida, uning adabiyot va sanʼat haqidagi tarixiy qarorlarida sovet adabiyoti va sanʼatining, umuman progressiv madaniyatning muhim ijtimoiy vazifasi taʼkidlangan. Marksizm-leninizm klassiklarining gʻoyaviylik haqidagi fikrlari hamda Kommunistik partiyaning adabiyot va sanʼat haqidagi ilhombaxsh qarorlaridan ruhlangan sovet adabiyotshunosligi oʻzining hamma ta-