Ўзбекча-немисча луғат
-
Ҳймне ф; давлат гимни Стаацҳймне ф; гимн ижро этмоқ дие Ҳймне синген; гимн чалмоқ дие Ҳймне интониерен
Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати
русча
-
(гр. hymnos — тантанавор қўшиқ сўзидан) — гимн. Лирик тур жанрларидан бирининг номи бўлиб, у қадимда худолар шарафига тўқилган ва айтилган. Кейинчалик гимн у ёки бу ғалаба, қаҳрамон ёки бирор халқ, давлат шарафига айтиладиган мадҳиёна қўшиққа айланди. Гимн ниманидир шарафлаш, мадҳ этиш асосига қурилиб, уни дуо қилиш ёки унга умрбоқийлик тилаш билан якунланади. Дастлабки гимн намуналари Миср, Месопотамия, Ҳиндистон халқлари адабиётида учрайди. Гимнлар оддий сиғиниш қўшиқларидан тортиб, мадҳ қўшиқларигача бўлган катта тараққиёт йўлини босиб ўтди. Янги Европа адабиётида гимнлар гоҳ диний, гоҳ дунёвий шаклда яшаб келди. XIX асрда дунёвий мазмун асос ва етакчи бўлиб, у ёки бу воқеа, нарса ёхуд шахсга бағишланган тантанали қўшиққа айланди. Халқ озодлик ҳаракатлари даврида эса гимнлар жанговар қўшиқлар вазифасини ўтади. Масалан, «Марсельеза» Француз революцияси даврининг ана шундай жанговар гимнига айланди. Шунинг учун ҳам гимн бошқача ном — тантанавор қўшиқ номи билан ҳам юритилган. Ҳозирги кунда ҳар бир миллий давлат ўзининг гимнига эга. Масалан, Советлар Иттифоқи гимни. СССР составидаги ҳар бир қардош республиканинг ҳам ўз гимни бор. Масалан, Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси гимни. Француз революцион шоири Эжен Потье ёзган «Интернационал» эса Совет Иттифоқи Коммунистик партияси ва барча Коммунистик партияларнинг гимни ҳисобланади.
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш
