DVIJENIE KONTURNЫX VOD — Chegara ichi suvlari harakati

ДВИЖЕНИЕ КОНТУРНЫХ ВОД — Чегара ичи сувлари ҳаракати

1. қатлам (коллектор)да суюқлик (сув, нефть) ва газлар бир вақтда мавжуд бўлганда улар зичлигига кўра тақсимланади. Нефть ёки газ конлари антиклинал тузилишига эга бўлса, газ структуранинг гумбаз(энг юқори) қисмида, нефть ундан пастроқда, сув қатлам қанотларининг пастки қисмларида тўпланади. Структура кесимида қатламдаги газ ва сувларни ажратувчи чегара газ-сув туташ юзаси (контакти), харитада (планда) эса газлилик чегараси деб аталади. Нефть ва сувни ажратувчи чегара сув-нефть туташ юзаси ёки нефтлилик чегараси (Д.3-расм) дейилади. Нефтли ва газли структуралар қия, маҳсулдор қатламлар қалинлиги катта бўлганда қатлам шипидан ўтадиган нефть(газ)лиликнинг ташқи чегараси ва қатлам тагидан ўтадиган нефть(газ)лиликнинг ички чегараси (Д.4-расм) ажратилади. Нефтлилик чегарасининг ички қисмида қазилган бурғу қудуқ сувсиз нефть очади, ташқи ва ички чегаралар оралиғида қазилган қудуқ сувли нефть, ташқи чегара ортида эса фақат сув очади. Нефть ёки газ қудуқдан тортиб олинганда чегара сувлари қатламни юқорига кўтарилиш йўналиши бўйича ҳаракатланади, бу ҳол нефть (газ)лилик чегарасини горизонтал текисликда сурилишига олиб келади. Маҳсулдор қатламни тузувчи тоғ жинсларининг физик хусусиятларига ва конни ишлатиш шароитларига боғлиқ ҳолда нефтлилик (газлилик) чегарасининг сурилиши вақт давомида текис ёки нотекис бўлиши мумкин. Текис сурилиш қатлам ўтказувчанлиги бир хил ва конни ишлатиш тўғри ташкил қилинганда, нотекис сурилиш қатлам ўтказувчанлиги унинг айрим участкаларида ҳар хил бўлганда ва конни ишлатиш нотўғри усулда (мас.,