bos
inglizchabos
1. Ustiga oyoq qoʻymoq.
Bemahal yurgan goʻng bosar. — Maqol
Qurbaqani bossang, vaqirlaydi. — Maqol
Ot bosgan yerni toy bosadi. — Maqol
Koʻrmayin bosdim tikanni, Tortadirman jabrini. — Oq olma, qizil olma
Muhiddin asfalt yuzidagi oq muz donachalarini bosib, telefon stansiyasi tomon yurib ketdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Zulayho yalang oyoqlari bilan poyani chip-chip bosib, uning tepasiga keldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
2. Ustidan yurib, oʻtib ezmoq, shikastlamoq yoki oʻldirmoq
Bu qanday maynabozlik! Bosib-yanchib oʻtabermaysanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar
Mashina olganiga ikki oy boʻlgan boʻlsa, shu ikki oy ichida naq beshta tovuq, yettita mushuk bosdi. — S. Ahmad, Togʻlarda
Mansur kuz chechaklarini bosib borarkan, tagʻin Gavharni oʻyladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
3. Qoʻl bilan ushlab turmoq, ezgʻilamoq, boʻgʻmoq.
Chap qoʻlim bilan qattiq bosib turdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Polvon uni bir tepib, yerga agʻanatdi-yu, boʻgʻzidan bosib turaverdi. — S. Siyoyev, Avaz
Engashibroq ikki qoʻllab Sheralining toʻpiqlari atrofini bosib turdi. — S. Karomatov, Oltin qum
Tabib darrov koʻzini yumib, barmogʻi bilan bosdi. — A. Qahhor, Asarlar
4. Kuch bilan itarmoq, siqmoq.
Tugmani (tugmachani) bosmoq. Qoʻngʻiroqni bosmoq.
Sulaymonov trubkani qoʻyib, tantanali ravishda knopkani bosdi. — A. Qahhor, Asarlar
Kabir Otaqulovich ikki tavaqali koʻk eshik chekkasidagi tugmachani bosdi. — U. Usmonov, Sirli sohil
Ahmad odati boʻyicha qoʻngʻiroqni uch marta ketma-ket bosdi. — F. Musajonov, Himmat
Jahl bilan duch kelgan tarafga qarab tepkini bosdi. — S. Ahmad, Ufq
5. Kuch bilan siqib, iz tushirmoq, qoldirmoq.
Muhr bosmoq. Tamgʻa bosmoq. Chitga gul bosmoq.
Avvaliga pochta muhr bosishni unutgandir, dedik. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
6. Tiramoq, siqib itarmoq.
Ziyodulla tomogʻi qirilib, quruq yoʻtaldi, koʻkragini stolga bosib, oʻyga toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Uzoq qish kunlari davomida oppoq siynasini yerga bosib yotgan qor bahor quyoshining iliq taftiga dosh bera olmay singib ketdi. — Gazetadan
7. Zarb bilan urib yasamoq, zarb qilmoq.
8. fiz. Oʻz ogʻirligi yoki elastik kuchi bilan taʼsir qilmoq, siqmoq.
Suyuqliklar har tomonga baravar kuch bilan bosadi.
9. Maʼlum bir narsani boshqa bor narsa ustiga qoʻymoq, tegizmoq; toʻsmoq.
Nazirqul uning yelkasini ishqadi, latta hoʻllab, peshonasiga bosdi. — S. Ahmad, Hukm
Qizning qoʻllariga asta qoʻlimni bosdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Rustamjon Mehrixonning yumshoq qoʻllarini, binafshalarni yuziga bosdi. — Saodat
Kam pir doka roʻmolining uchini labiga bosib, yerga qaradi. — A. Qahhor, Asarlar
Xalcha xola boʻlsa, bir chekkada gung boʻlib, roʻmolining uchini ogʻziga bosib turibdi, bir akamning aftiga, bir oyoqlariga qaraydi. — M. Mansurov, Yombi
10. Chop qilmoq, nashr etmoq.
Kitob bosmoq. Matnni mashinkada bosib koʻpaytirmoq. Suratini bosib chiqarmoq.
— Bu yerda oʻtgan mojaroni Qumrixonga aytib bering, hikoya qilib yozsin, albatta, bosib chiqaramiz, — dedi. — A. Qahhor, Bek
Shundan keyingina gazetalarda podsho taxtidan tushganligi xabarini bosib chiqarishga ruxsat tegdi. — K. Yashin, Hamza
11. Koʻp miqdorda ustma-ust qoʻymoq, taxlamoq, zichlab yigʻib qoʻymoq, zichlab joylamoq yoki ortmoq.
Qanorga un bosmoq. Aravaga beda bosmoq.
Bizning Qalandarboy kuzda kambagʻallarning paxtasini arzon-arzon sotib olib, saroyiga bosib qoʻyadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Haydar ota qarasa, shu yalanglikka yantoq bosib qoʻyishibdi. — A. Qahhor, Asarlar
Uy egasi oshga sabzi bosib, Otabek yoniga keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
12. Toʻshamoq, yotqizmoq; toʻsmoq, berkitmoq.
Yoʻlga shox bosmoq.
Suvni uch-toʻrt chaqirim yuqoridan ikki yogʻiga chim bosib, koʻtarib kelish lozim boʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Shartta fufaykamni yechdim-u, oʻpirilgan joyga bosdim. — E. Raimov, Ajab qishloq
13. Qoʻymoq, surtmoq, tortmoq.
Bu kim boʻldi? Yuzlari xuddi olmaday tarang. Bir juft quralay koʻzi surma bosganday qora. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Bir vaqt qarasam, surma bosgan koʻzlari gʻamgin boʻlib qoldi. — S. Ahmad, Hukm
14. Ilgari surilmoq, ilgarilab bormoq, yurmoq.
Yoʻlchi oldingi qatordagi erkak va ayollar bilan birga hayqirib, yana mahkama sari bosib bordi. — Oybek, Tanlangan asarlar
15. Qoplamoq, oʻrab olmoq, qamramoq; egallamoq; elitmoq.
Ter bosmoq. Tuman bosmoq. Qorongʻilik bosmoq. Zulmat bosmoq. Ajin bosmoq. Uyqu bosmoq.
Mahmudjonni muzdek ter bosdi. — Mushtum
Ranglari oqardi, koʻz oldini quyuq tuman bosdi. — J. Abullaxonov, Oriyat
Atrofni gʻira-shira qorongʻilik bosgan, qamishlar vahimali shitirlar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Zulmat bosgan atroflar goʻyo qiron yetgan oʻlkaday besas. Sh. Rahmon, Yurak qirralari. U
Nasimlarning eshigiga yetganda, bir zumda yuragini hayajon bosdi. — F. Musajonov, Hukm
Uning [Onaxonning] vujudini qoʻrquv bosdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Qoʻllari titradi, koʻzlarini hasrat bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Gulnorning yuragi kuchli toʻlqinlandi, butun gavdasini totli bir titroq bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Shamol turdi, qum koʻcha boshladi, yer-koʻkni qum bosdi. — K. Yashin, Hamza
Qop-qora is bosgan shipidan qamishlar osilib turardi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Otliqlar qor bosgan qirgʻoq boʻylab yarim soatcha kezishdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Toʻxtabuvaning ajin bosgan yuzida gʻurur va baxt porladi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
Hamma yoqni ogʻir sukunat bosdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat
Yonbosh qoʻygan hamon, koʻzi yumilib, uyqu bosardi. — T. Rustamov, Mangu jasorat
qoʻlimga qogʻoz-qalam oldim deguncha, esnoq bosadi. — Mushtum
16. Tinchlantirmoq, tinchitmoq, tiymoq; hovuridan tushirmoq, epga keltirmoq.
Janjalni bosmoq. Toʻpolonni bosmoq.
Samandarov qalamining orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Orifjon xotinini bosib qoʻydi. — S. Ahmad, Saylanma
Xalqni bosish kelmay-dimi qoʻlingdan? — H. Olimjon
17. Kamaytirmoq, pasaytirmoq yoki toʻxtatmoq; qondirmoq.
— Ogʻriqni bosadigan yaproq topib kelaman, — dedi Majid. — Shu bilan ovunaman, Hovrimni bosaman, aka. — N. Safarov, Olovli izlar
Bu uqubatli kunlarning alamini devor oshib kelgan yigitning erkalashlarigina bosa olardi. — S. Ahmad, Hukm
Shaftolining sersharbat etlari yozning issiq kunlarida chanqoq bosdi boʻladi. — K. Mahmudov, Mevalar
Haydarboyning koʻrimsiz choynaklaridagi quyuq va suyuq choylari oʻtgan-ketgan yoʻlovchilarning ham chanqovini bosib turadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
18. Kuch (zoʻrlik) bilan bostirib kelmoq, egallamoq, ishgʻol qilmoq.
Yigitning sarasi yov bosganda bilinar. — Maqol
Kunlardan bir kun mana shu boyning uyini kuppa-kunduz kuni namozgar paytida oʻgʻri bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Dod! Voy dod! Qaroqchilar bosdi!!! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Dushman bosgan ona yurt uchun Yasalgandek qilich-u nayza. — X. Davron, Bolalikning ovozi
Birdan bosdi johil olomon. — Guldasta
Dushmanlar kechuvdan oʻtib, shaharni bosib olishibdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
19. Toʻsatdan kelmoq, koʻpchilik boʻlib kelib qolmoq.
Uyni mehmon bosdi.
Iye, Xolmat akani mehmon bosgan, shekilli. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
20. Qulamoq, agʻanamoq.
Bu ogʻil bosib qolmasa, deb qoʻrqaman. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ikki boʻlmali kichkina pastqam uy, tom bosay deb turibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Yoʻlkalarni bosib qolgan xarobalar ustida bolalar irgʻishib yurar edi. — A. Qahhor, Asarlar
21. Ushlab, chegirib qolmoq.
Ishlagan haqini qarziga bosib qolibdi.
22. Ustun kelmoq, ustun kelib oshib tushmoq.
Asta-sekin boshlangan chapak tobora avj olib, soz ovozini bosib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Haligi gajakdor juvon ikki qoʻlini ham, ovozini ham baland koʻtarib, gʻala-gʻovur, shovqinni bosib tushdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Dasturxonning chetini bosmoq.
kim yoniga borsa, Zebini maqtab gapirar, uning dutor chalishi, chok tikishi, toʻppi bosishlarini hikoya qilar edi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz
24. ayn. Taxtakachlamoq 1.
25. Maxsus usulda (toʻqimasdan) tayyorlamoq (kigiz, jun mato haqida).
Kigiz bosmoq.
26. -ib Ravishdoshning shaklida kelib, biron-bir ish-harakatning surunkasiga, toʻxtamay, ketma-ket, paydar-pay boʻlishini, amalga oshishini bildiradi.
Kechgacha bosib uxladim, juda toliqdim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
Men bari bir niyatimdan qaytmadim. Bosib sovchi qoʻyaverdim. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
achchiq choyni bosib ichib qoniqqach, izvoshni qoʻshdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bir hafta bosib yoqqan yomgʻir qora tuproqni koʻpchitib yuborgan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Yelkasidan bosmoq 1. Toʻxtatmoq, tinchlantirmoq. Hamma oʻrnidan turdi. Asqar ota ham turmoqchi boʻlgan edi, oqsoqol yetib kelib, yelkasidan bosdi. — A. Qahhor, AsarlarBu ogʻir yuk uning yelkasidan bosdi. U uy ostonasini hatlab ichkari kira olmadi. — N. Safarov, Olovli izlar
- Mola bosmoq Uning oʻrniga Mamajon dalaga borar, mola bosar, xirmonda maydachilik qilardi. — S. Nurov, Narvoy
- Oyogʻini bosmoq — Shart shu: maktabda mening oyogʻimni bosadigan hech kim boʻlmasligi kerak. Avj olganini chekanka qilib, kemtib turaman, — dedi oʻzicha — Mirsalim. Shuhrat, Oltin zanglamas
- Barmoq bosmoq
- Lab bosmoq Oʻpmoq, boʻsa olmoq. Shahzodani shart bagʻriga tortib, chanqagan lablarini mana, meni oʻp deb turgan gʻuncha lablariga qattiq bosdi. — K. Yashin, HamzaBu kun suratingga soʻzsiz bosdim lab, Shu senmi, yolgʻizim, shu senmi, ona — A. Oripov
- Tishini tishiga bosmoq
- Bosib oʻtmoq 1. Maʼlum masofa yoʻl yurmoq. Maston necha kilometr yoʻl bosib oʻtga-nini va yana necha kilometr bosish kerakligini bilar edi. — A. Qahhor, AsarlarBiz Toshkentni bosib oʻtdik.Sultonali mirzo Solih maxdum koʻchasini bosib, toʻgʻriga oʻtdi, oʻn qadamcha yurib toʻxtadi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonkasalxonani bosib oʻtolmadim: kirib, tanish hamshiradan soʻrasam, Mastura bir soatdan keyin operatsiyaga yotarkan. — A. Qahhor, AsarlarNafis soddalikka erishish uchun yozuvchilar mashaqqatli va uzoq yoʻl bosib oʻtadilar. — F. Musajonov, HimmatU yoʻlida uchragan har qanaqa gʻovni bosib-yanchib oʻtishga, doimo gʻolib chiqishga oʻrgangan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solDomlaning bosib oʻtgan qaynoq umr yoʻli, samarali ish faoliyati universitet hayoti bilan chambarchas bogʻlangan. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
- Yoʻl bosmoq
- Olgʻa (yoki oldin, ilgari) bosmoq 1. Yoʻl yurib, ilgari surilmoq, ilgarilamoq. Xalq toʻlqini olgʻa bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlarAvaz beixtiyor bir qadam olgʻa bosdi. — S. Siyoyev, AvazBashirjon undan ham soʻrab koʻrish uchun bir-ikki qadam ilgari bosdi. — N. Aminov, SuvarakSoat sayin ishlaring oldin bossin. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
- Oʻzini bosmoq Oʻzini tutmoq, tiymoq. Bir amallab oʻzimni bosdim. — S. Siyoyev, YorugʻlikHamdam aka bir qizishdi-yu, oʻzini bosib oldi. — R. Fayziyev, Choʻlga bahor keldi
- Oʻpkasini bosmoq 2. Oʻzini yigʻidan tutmoq. — Oʻpkangni bos! — dedi Sapoyev unga oʻshqirib. — Mushtum— Yigʻlama, qizim, yigʻlama, — dedi Onaxon, oʻpkasini zoʻrgʻa bosib. — A. Muxtor, Opa-singillarVo bolam, deb oʻpkasini bosolmay, Sochin yoyib, betin suyib yigʻlaydi. — Oysuluv
- Bagʻriga (yoki koʻksiga) bosmoq Dadamat aka Asadni mahkam quchoqlab, bagʻriga bosdi. — F. Musajonov, HimmatMuqaddam uning qoʻlidan oʻgʻilchasini oldi, mehr bilan bagʻriga bosdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solBu, Ergashga uni xuddi koʻksiga bosganday boʻlib koʻrindi. — A. Muxtor, Opa-singillarBashorat kitobchani ikki qoʻli bilan oldi. Unga uzoq tikildi-da, koʻksiga bosdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Yem bosdi Otga yem berilgandan keyin uni sovitish, birmuncha vaqt salt minib yurish. — Otimning bir odati bor edi: ikki xuftondan keyin yem yerdi soʻngra maydonda yem bosdi odati bor edi, — dedi Murodxon Goʻroʻgʻliga. — Zulfizar bilan AvazxonAvazxon, sen yigitlarga xabar bergin, otlariga qarasin, yem bosdi qilib, qantarib qoʻysin. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli
- Yon bosmoq
- Oyoqqa bosmoq
- Salobati bosdi
- Tosh (yoki palla) bosmoq 1. Hajmi kichkina boʻlgani holda ogʻir, salmoqdor boʻlmoq. Poʻkak tosh bosmaydi.— Ha, siz aytganingizdek, — dedi Oliyaxon, — pallasi ham tosh bosmaydi. — N. Safarov, Oliyaxon SultonovaKuy bilan qoramol boshqa gap,- tosh bosadi. — MushtumTarozining mahsulot qoʻyilgan pallasi bosib ketdi, plan ortigʻi bilan bajarildi. — Gazetadan
- Tuxum bosmoq
- Falokat bosdi
- Oʻrnini bosmoq
- Qadam (yoki oyoq) bosmoq 1. Qadam qoʻymoq, qadam tashlamoq, qadam tashlab yurmoq. Yoʻl adirning eng yotiq yeridan tushgan boʻlsa ham, Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, AsarlarYoʻlchi atrofiga koʻz yugurtirib, qizga tomon ikki-uch qadam bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlarU biznikiga qadam bosmadi.Bugun sakkiz kun boʻldi, qadam bosmaysiz-a. — S. Siyoyev, YorugʻlikYoʻq, amaki, uyga endi bir umr qadam bosmayman. — S. Ahmad, UfqTikanning zahrini tortgan oyogʻini bilib bosadi. — MaqolU baʼzan Urmonjondan biron qadam oldinda yurishga intilar, shuning orqasida baʼzan nojoʻya qadam ham bosib qoʻyar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariOʻgʻri endi oʻylab qadam bosadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Qamchi bosmoq
BOS
basic operating systemruschaбазовая операционная системаoʻzbekchaтаянч операцион тизим
bos
building out sectionruschaдобавочной балансный контурoʻzbekchaқўшимча баланс контури