Физика: ўзбекча-русча изоҳли луғат
Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь
Нурматова, П. Н.; Диева, К. И.; Ҳабибуллаев, Б. Қ. (1993). Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь. Tashkent: Ўқитувчи.
Двунаправленный узбекско-русский и русско-узбекский толковый словарь по физике. Объяснения и два направления делают его предпочтительнее нескольких более узких физических списков.
Алифбо кўрсаткичи
жисмнинг бирор вақт оралиғида босиб ўтган йўлини, шу вақт оралиғи катталигига бўлинганда …
2. Физик ҳодисаларатроф-муҳитда содир бўладиган турли хил ўзгаришлар. Масалан, механик, иссиқлик, электр ва…
2. Вақт давомида ўзгарувчи ҳар қандай электр майдон эса, магнит майдонни юзага келтиради. Бу иккала ўзгарувчан2. Всякое изменяющееся во времени электрическое поле создаёт магнитное поле. Эти два изме…
20. Нотекис ҳаракатжисмнинг бир хил вақт оралиқларида ҳар хил йўлни босиб ўтиши. Бундай ҳаракатда тезлик ўзг…
202. Механик ҳаракатвақт ўтиши билан жисмнинг, фазодаги вазиятининг бошқа жисмларга нисбатан ўзгариши. Механи́…
203. Механиканинг асосий масаласижисмнинг исталган пайтдаги вазиятини аниқлаш. Основная задача механики — определить полож…
204. Жисмларнинг илгариланма ҳаракатишундай ҳаракатки, бунда жисмнинг ҳамма нуқталари бир хил ҳаракат қилади. Бундай ҳаракатда…
205. Моддий нуқтаҳаракатнинг муайян шароитида ўлчамларини эътиборга олмаса бўладиган жисм. Материа́льная то́…
206. Коллинеар векторларбир тўғри чизиқ бўйлаб ёки бир-бирига параллел йўналган векторлар. Улар бир томонга ёки қ…
207. Саноқ системасисаноқ жисми, унга боғланган координаталар системаси ва вақтни ўлчайдиган асбоб. Система о…
208. Жисм (моддий нуқта) нинг кўчишижисм (моддий нуқта)нинг бошланғич вазияти билан кейинги вазиятини туташтирувчи йўналишли …
209. Тўғри чизиқли текис ҳаракатшундай ҳаракатки, бунда жисм (нуқта) ҳар қандай тенг вақт оралиқлари ичида бир хил кўчади…
21. Текис ҳаракатдаги жисмнинг босиб ўтган йўлижисмнинг тезлигини унинг ҳаракатланиш вақтига кўпайтмаси.
210. Тезлик — тўғри чизиқли текис ҳаракатнинг тезлигижисмнинг ҳар қандай вақт Скорость—равномерного прямолинейного движения — постоянная, вект…
22. Нотекис ҳаракатда жисмнинг босиб ўтган йўлиўртача тезликнинг ҳаракатланиш вақтига кўпайтмаси.
229. Ньютоннинг биринчи қонуни — шундай саноқ система-Первый закон Ньютона — существуют такие системы от-
23. Инерция (лот. inertis — ҳаракатсизлик, фаолиятсизлик)жисмга бошқа жисмларнинг таъсири бўлмаганда жисм ўз тезлигини сақлаш ҳодисаси.
230. Инерциал саноқ системаларишундай саноқ системаларки, уларга нисбатан жисмга кўрсатиладиган ташқи таъсирлар мувозана…
231. Инертликҳамма жисмларга хос бўлган хосса. Маълумки, жисмнинг тезлигини ўзгартириш учун бирор вақт…
232. Жисмнинг массасиунинг инертлигини ифодаловчи физик катталик. Бу катталик жисмлар ўзаро таъсирлашганда мас…
233. Кучтезланиш олиш сабаби. Куч — физик катталик, у сон билангина эмас, балки йўналиш билан ҳам…
24. Галилео Галилей (1564 — 1642)италиялик физик, астроном. У жисмларнинг эркин тушиши ва маятникнинг тебраниш қонунларини…
244. Бутун олам тортишиш доимийси (гравитацион доимий).Постоянная всемирного тяготения — (Гравитационная постоянная) коэффициент входящий в форм…
245. Оғирлик кучиСила тяжести — сила притяжения тел к земле. Если на тело действует только эта сила, го он…
246. ВазнсизликНевесомость — это состояние, в котором, находится всякое тело, которое движется под дейст…
247. ВазнлиликПерегрузка — явление увеличения веса тела, вызванное его ускоренным движением. Если тело …
252. Ишқаланиш кучи— бир-бирига тегиб тинч турган (тинчликдаги ишқаланиш) ёки ҳаракатланаётган (сирпаниш ишқ…
253. Тинчликдаги ишқаланиш кучиҳамма вақт жисмнинг бошқа жисм билан уриниш сиртига параллел йўналишда жисмга қўйилган ку…
254. Сирпаниш ишқаланиш кучининг йўналиши— жисмнинг у билан уринувчи жисмга нисбатан қиладиган ҳаракатининг тезлигига қарама-қарши…
255. Галилейнинг нисбийлик принципиБарча инерциал саноқ системаларида ҳаракат қонунлари бир хил бўлиши ҳақидаги принцип. При…
256. Ноинерциал саноқ системалари— инерциал системага нисбатан тезланиш билан ҳаракатланувчи ҳамма саноқ системалари; бу с…
257. Жисм импульси ёки ҳаракат миқдори— вектор катталик. Импульс векторининг йўналиши тезлик векторининг йўналиши билан бир хил…
258. Куч импульсижисм импульсининг (ҳаракат миқдорининг) ўзгариши, яъни жисмга куч таъсир этиб турган буту…
259. Ёпиқ системаўзаро бир-бирлари билан таъсирлашадиган, шу гуруҳга кирмайдиган бошқа жисмлар билан таъси…
260. Импульснинг сақланиш қонуни.Ёпиқ система ҳосил қилувчи жисмлар импульсларининг геометрик йиғиндиси бу системадаги жис…
261. Реактив ҳаракатжисмнинг бирор қисми ундан қандайдир тезлик билан ажралганда пайдо бўладиган ҳаракат. Мас…
262. Ракетаикки қисмдан: ракетанинг пўстлоғи ва унинг ичидаги ёқилғидан иборат системадир. Импульсни…
263. Циолковский Константин Эдуардович (1857—1935)рус олими ва ихтирочиси, космонавтиканинг асосчиси, ўтган асрнинг 80-йилларидан бошлаб ди…
264. Ўзгармас кучнинг ишиРабота постоянной силы равна произведению модулей силы и перемещения, умноженному на коси…
265. Кинетик энергия тўғрисидаги теоремаТеорема о кинетической энергии — работа равнодействующих сил, приложенных к телу, равна и…
266. Жисмнинг кинетик энергиясиКинетическая энергия тела — это физическая величина, характеризующая движущееся тело. Её …
267. Оғирлик кучининг ишиРабота силы тяжести не зависит от траектории движения тела и всегда равна произведению мо…
268. Потенциал энергияПотенциальная энергия. Потенциальная энергия тела, на кото-
269. Тўлиқ механик энергия— жисмлар системасининг кинетик ва потенциал энергиялари йиғиндиси. Полная механическая э…
270. Тўлиқ механик энергиянинг сақланиш қонуни— ёпиқ система ҳосил қилувчи ва бир-бирига тортишиш кучлари за эластиклик кучлари билан т…
271. Фойдали иш— машина қандай ишни бажариш учун ясалган ва ишлатилаётган бўлса, бу иш фойдали ишдир. Ма…
272. Даниил Бернулли (1700—1782)— швейцариялик математик ва механик. Математика ва механикадан ташқари, физиология билан …
273. Бернулли қонуни.Трубанинг суюқлик оқимининг тезлиги кичик бўлган кесимларида суюқлик босими катта бўлади …
274. Николай Егорович Жуковский (1847—1921)— механика соҳасида ишлаган рус олими, ҳозирги замон гидроаэродинамикасининг асосчиси, бу…
275. Самолёт қанотининг кўтариш кучи.Самолёт учаётганда ҳавонинг қарши оқими қанотнинг юқориги қавариқ сирти устига яқинлашган…