{"headword": "Zaharlovchi moddalar, zaharli moddalar", "key": "zaharlovchi moddalar zaharli moddalar", "entries": [{"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– рақибнинг тирик кучларини шикастлаш учун қўлланиладиган юқори заҳарли бирикмалар. Замонавий ЗМ шикастлантирувчи таъсирига кўра беш гуруҳга ажратилади: асабни фалаж қилувчи (табун), умумзаҳарли (цианид кислота), тери-ўювчи (иприт), бўғувчи (фосген) ва қичитадиган (хлорацетофенон). З.м. нинг организмга асосий кириш йўллари: нафас олиш органлари, тери, ошқозон-ичак йўли, яраланганда қон орқали. Тез тарқаладиган, турғун, заҳарли тутун ҳосил қилувчи З.м. ажратилади. З.м. дан муҳофазаланиш учун газниқоб, муҳофаза кийими, панажойлардан фойдаланилади; кўпгина З.м. учун зидди заҳар (антидотлар) маълум. З.м. – оммавий қирғин қуроли, унинг қўлланилиши 1925 йилдаги Женева протоколи билан тақиқланган.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Заҳарловчи моддалар, заҳарли моддалар", "raw_meaning": "– рақибнинг тирик кучларини шикастлаш учун қўлланиладиган юқори заҳарли бирикмалар. Замонавий ЗМ шикастлантирувчи таъсирига кўра беш гуруҳга ажратилади: асабни фалаж қилувчи (табун), умумзаҳарли (цианид кислота), тери-ўювчи (иприт), бўғувчи (фосген) ва қичитадиган (хлорацетофенон). З.м. нинг организмга асосий кириш йўллари: нафас олиш органлари, тери, ошқозон-ичак йўли, яраланганда қон орқали. Тез тарқаладиган, турғун, заҳарли тутун ҳосил қилувчи З.м. ажратилади. З.м. дан муҳофазаланиш учун газниқоб, муҳофаза кийими, панажойлардан фойдаланилади; кўпгина З.м. учун зидди заҳар (антидотлар) маълум. З.м. – оммавий қирғин қуроли, унинг қўлланилиши 1925 йилдаги Женева протоколи билан тақиқланган."}}]}