Заговор или заклинание

Заговор или заклинание

1. — авраш, афсун, дуо, қарғиш. Халқ оғзаки ижодидаги ўзига хос жанрлар мажмуи. Жамият тараққиётининг қуйи босқичларида кишилар сўзнинг ғайри табиий, илоҳий қудратига ишонганлар. Кишилар нима билан шуғулланмасин, ўша ишнинг муваффақиятли чиқишига атаб ибора ва дуолар тўқиганлар. Бу ибора ва дуолар кишиларнинг эътиқодлари, диний қарашлари билан боғлиқ ҳолда юзага келган ҳамда ривожланган. Масалан, бирор иш бажарилаётган жойга киши келиб қолса, у ишлаётганларга қарата «ҳорманглар» деб ўз истагини билдиради. Ишлаётганлар эса «бор бўлинг» ёки «соғ бўлинг» деб жавоб қайтарадилар. Афсун ва дуолар бадиий ифода воситалари, ритми ва бошқа хусусиятлари билан халқ оғзаки ижодининг махсус жанрини ташкил этади. Афсун, авраш, дуо ва қарғишлар ўз характерига кўра ижобий ва салбий маъно англатувчи бўлади. Масалан, «бўйнинг узилгур», «тилинг кесилгур», «оёғинг сингур» каби қарғишлар салбий маънода, «тўйлар муборак», «хуш келибсиз», «омон бўлинг», «қўлингиз дард кўрмасин» кабилар эса ижобий маънода қўлланилади.