{"headword": "yur", "key": "yur", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qadam tashlab olgʻa bosmoq, qadamlab jilmoq.", "examples": [{"text": "Tez yurmoq. Sekin yurmoq. Oqsab yurmoq. Ot yurmay turaverdi. Yurgan — daryo, oʻtirgan — boʻyra.", "source": "Maqol"}, {"text": "Kampir yurganda, hech qanaqa ovoz chiqmasdi Oyogʻi xuddi pardek yerga beozor tegardi.", "source": "S. Ahmad, Ota"}, {"text": "Men ana u soʻqmoqdan yursam ham boʻladi.", "source": "A. Qahhor, Xotinlar"}, {"text": "Chol ot jilovini siltadi. Otlar yurib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 2, "text": "Maʼlum yoʻnalishda harakat qilmoq, bir joydan boshqa joyga jilmoq, bormoq yoki ketmoq (asosan transport vositasi haqida).", "examples": [{"text": "Mashina chap tomonga yurdi. Traktor bedazorga qarab yurdi. Katta arava qay yoʻldan yursa, kichik arava ham shu yoʻldan yuradi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Shaharda koʻnkani ilgari ot surgar edi. Mana endi koʻnka otsiz yuribdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Poyezd bir necha soat yoʻl yurgandan keyin ana shunday bekatchalardan biriga kelib toʻxtadi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}]}, {"order": 3, "text": "Umuman, bir joydan jilmoq, siljimoq (suzmoq, sudralmoq, oʻrmalamoq va shu kabilar).", "examples": [{"text": "Hovuzchada oʻntacha baliq yuribdi. Dasturxon ustida chumoli yuribdi. Qurt novdadan yurib, gulga yetdi.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Kezish, aylanish, sayohat va shu kabilarda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Shaharma-shahar yurmoq. Eshikma-eshik yurmoq.", "source": ""}, {"text": "Yoʻl bilmasang, yoʻl soʻragin yurgandan, Tan bilmasang, gap soʻragin bilgandan.", "source": "N. Nazarov, Zamon"}, {"text": "Andijonning suvin ichganman, Sharbat desam, qilmayman xato. Paxtazorin kezganman rosa, Qirlarida yurganman hatto!", "source": "Yo, Mirzo"}]}, {"order": 5, "text": "Hayot kechirmoq, yashamoq.", "examples": [{"text": "Jiyanim uch yil biznikida yurdi. Ruslar orasida yurib, til oʻrgandim.", "source": ""}, {"text": "Jamoa sizning bu yoqlar-da yurganingizni hali bilmaydi [dedi Sharofat Sidiqjonga].", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "[Mirzakarimboy:] Yoshim yetmishda. Ellik yil mol qaygʻusida yurdim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Men Toshkentda yurarman, ammo koʻz oʻngimda sizning hay-kalingiz!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 6, "text": "Ish-faoliyat va shu kabilarda birga boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Yomon bilan yurdim —", "source": ""}, {"text": "qoldim uyatga, Yaxshi bilan yurdim — yetdim murodga.", "source": "Maqol"}, {"text": "Nodon bilan yurma, nomusingni bukma.", "source": "Maqol"}, {"text": "Birga ishlaydi, birga yuradi, birga turadi; bir-biriga juda munosib.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Men dalada har kuni qizlar, kelinchaklar orasida yurardim. Yosh boʻlsam ham, sevganim bor edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 7, "text": "Qatnamoq.", "examples": [{"text": "Markazdan qishlogʻimizga avtobus yuradi.", "source": ""}]}, {"order": 8, "text": "Davom etmoq (oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan holatda).", "examples": [{"text": "Eson-omon yuribsizlarmi?", "source": ""}, {"text": "Siz shu yoʻsinda yura bersangiz, erta-indin oʻgʻildan ajralasiz.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Maʼrifatxon voqeasini eshitganidan beri uning qabrini ziyorat qilish niyatida yurgan edi.", "source": "A. Qahhor, Xotinlar"}, {"text": "Homidning bunday ishlari bor ekanidan xabarsiz yurganimizga hayron qolaman.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 9, "text": "Shaxmat, qarta, domino kabi oʻyinlarda oʻz navbatida, navbati kelganda ha-rakat qilmoq, oʻynamoq; yurish qilmoq.", "examples": [{"text": "Piyodadan yurmoq. Tuzni yurmoq.", "source": ""}]}, {"order": 10, "text": "Harakatga kelmoq, ishlab turmoq, ishlamoq (mexanizmlar haqida).", "examples": [{"text": "Soatim yaxshi yuryapti. Mashina kechgacha yurib turdi.", "source": ""}, {"text": "Ha, aytganday, bu orada traktor choʻchqaning yogʻi bilan yurar emish, goʻristondan tovush chiqipti, degan gaplar chiqib qoldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 11, "text": "Suygan yor bilan vaqt oʻtkazmoq, yaqin munosabatda boʻlmoq.", "examples": [{"text": "[Dilnavoz:] Oʻsha kuni Joʻraning yuradigan qizi Bibigul mening atlas koʻylagim bilan havorang durrachamni olgan edi.", "source": "S. Karomatov, Bir tomchi qon"}, {"text": "Bilasiz-ku, ish koʻp. Har xil majlislar ham koʻp. Shular bilan yursam, u meni xotinlar bilan yurgan, deb gumon qiladi.", "source": "Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit"}, {"text": "Ayt, qachondan buyon yurding Tigʻi parronga uchragur! Yoʻlchi bilan qachon topishding?", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 12, "text": "Rozi boʻlmoq, koʻnmoq, unamoq.", "examples": [{"text": "U birovning aytganiga yuradigan odammas.", "source": ""}, {"text": "Toʻgʻri, ixtiyor oʻzlarida, lekin sizga maslahat soladilar, maslahatingizga yuradilar-da, yaxshi maslahat bersangiz, yurmaydilar-mi?", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Oz boʻlsa ham, peshona terim bilan topaman, suqtoylik, moʻltonilikka sira yurmayman.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 13, "text": "Yoyilib ketmoq, yoyilmoq; tarqalmoq (gap-soʻz, xabar haqida).", "examples": [{"text": "El ogʻzida yurgan mish-mishlar.", "source": ""}, {"text": "Kechadan beri bir yarim mingi qirilgan! degan xabar yurib ketdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 14, "text": "-(i)b qoʻshimchali ravishdoshga birikib, harakatning davomiyligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Tomosha qilib yurmoq. Nima qilib yuribsiz? Men oʻgʻlimni axtarib yuribman.", "source": ""}, {"text": "Nizomiddinovning qoʻlidagi papirosidan sizib chiqayotgan tutun uy ichida halqa-halqa boʻlib suzib yuribdi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}]}, {"order": 15, "text": "(3-shaxs buyruq mayli shaklida — yur) Biror tomonga joʻnash, ketishga undashni bildiradi.", "examples": [{"text": "Yur, kech qolamiz.", "source": ""}, {"text": "Ha, barakalla, jumboq oʻsha yerda yechiladi, yuringlar!", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/yur"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "13"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "юр.", "raw_meaning": "– юридический термин – yuridik atama"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "10"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yuridik atama", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yur.", "raw_meaning": "yuridik atama"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "9"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yuridik atama", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yur.", "raw_meaning": "yuridik atama"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "9"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "юридический термин", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "юр.", "raw_meaning": "юридический термин"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "7"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yuridik atama", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yur.", "raw_meaning": "yuridik atama"}}]}