{"headword": "ЕВРОПЕЙСКАЯ ЭНЕРГЕТИЧЕСКАЯ ХАРТИЯ (ЕЭК)", "key": "yevropeyskaya energeticheskaya xartiya yeek", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Европа Энергетика Хартияси (ЕЭХ) — 1991 йили 17 декабрда Гаага шаҳрида Европанинг 39 давлати ва бошқа қитъаларнинг 9 давлати томонидан таъсис этилган, шунингдек, унга собиқ Иттифоқдан ажралиб чиққан Азарбайжон, Арманистон, Белорус, Грузия, Литва, Молдавия, Россия, Украина, Қозоғистон, Ўзбекистон, Эстония давлатлари ҳамда Европа уюшмаси ва Давлатлараро Иқтисодий Комитет (ДИК) вакиллари киради. ЕЭХ сиёсий ва иқтисодий масалаларни ҳал қилишга йўналтирилган бўлиб, Дунё миқёсида иссиқлик-энергетика ресурсларидан самарали фойдаланишга мўлжалланган. Хартиянинг асосий вазифаси — давлатларни энергия манбаи билан ишончли таъминлаш ва ресурслардан самарали фойдаланиш ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилишга қаратилган. ЕЭХда қатнашаётган давлатлар ўз зиммасига Европада энергетика бозорини самарали ривожлантириш, корхоналар фаолиятини такомиллаштиришга шароит яратиш, маблағ ва янги технологияларни энергетика саноатига жалб қилиш вазифасини ҳам олганлар. Хартияни амалга ошириш мақсадида давлатлар — қатнашчилар ҳамкорликнинг қуйидаги асосий йўналишларини белгиладилар: а) электр станцияларини замонавийлаштириш; б) энергия системаларини бирлаштириш; в) электр энергиясини юқори кучланишга эга бўлган линиялар бўйича узатиш; г) йирик фалокатлар оқибатларини биргаликда бартараф қилиш ва ҳ.к. Хартияни имзолаган давлатлар 1994 йили 17 декабрда «Энергетика Хартиясига тегишли Шартнома» туздилар ва унга бир қатор қўшимчалар киритдилар ҳамда Энергетика Хартияси Баённомасини имзоладилар. Бу билан Хартияда қайд қилинган мажбуриятлар юридик жиҳатдан кафолатланган халқаро ҳужжат мақомига эга бўлди. Шартнома матни 50 моддадан иборат бўлиб, қуйидаги қисмлардан таркиб топган: 1-қисм. Хартиянинг мақсади ва вазифаси. 2-қисм. Савдо масалалари. 3-қисм. Капитал қурилишга ажратилган маблағларни ҳимоя қилиш ва тақдирлаш. 4-қисм. Турли қўшимчалар. 5-қисм. Мунозарали масалаларни ҳал қилиш. 6-қисм. Ўтиш давридаги Низом. 7-қисм. Структураси ва институтлари. 8-қисм. Хулоса. Қайд қилинган асосий савдо масалаларига Шартномада регламентланган тартибда энергетика материаллари ва маҳсулотларини узатиш шароити, маҳсулотларни қабул қилиб олиш жойи ва қабул қилиб олувчининг ҳеч қандай камситишларсиз ундан фойдаланиши киради. Шартномада Аҳдлашган томонларни ўзаро ҳамкорликда қуйидаги йўналишларда фаолият кўрсатиши тақдирланади: энергетика материаллари ва маҳсулотлари ҳамда энергия узатиладиган иншоотларни замонавийлаштириш; Аҳдлашган томонлардан бирининг ҳудудидан четга чиқадиган энергияни узатиган иншоотлардан ҳамкорликда фойдаланиш ва уни ривожлантириш; энергетик материаллар ва маҳсулотлар билан таъминлашда бўладиган узилишлар оқибатини камайтириш чораларини ишлаб чиқиш; энергия узатидиган иншоотларни ўзаро тез бирлаштириш. Шартномани имзолаган давлатлар фаолияти Котибият томонидан мувофиқлаштириб борилади ва ёрдам берилади. Аҳдлашган томонлар мунтазам равишда Хартия Конференциясига йиғилиб турадилар, ҳар бир томон фа-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЕВРОПЕЙСКАЯ ЭНЕРГЕТИЧЕСКАЯ ХАРТИЯ (ЕЭК)", "raw_meaning": "Европа Энергетика Хартияси (ЕЭХ) — 1991 йили 17 декабрда Гаага шаҳрида Европанинг 39 давлати ва бошқа қитъаларнинг 9 давлати томонидан таъсис этилган, шунингдек, унга собиқ Иттифоқдан ажралиб чиққан Азарбайжон, Арманистон, Белорус, Грузия, Литва, Молдавия, Россия, Украина, Қозоғистон, Ўзбекистон, Эстония давлатлари ҳамда Европа уюшмаси ва Давлатлараро Иқтисодий Комитет (ДИК) вакиллари киради. ЕЭХ сиёсий ва иқтисодий масалаларни ҳал қилишга йўналтирилган бўлиб, Дунё миқёсида иссиқлик-энергетика ресурсларидан самарали фойдаланишга мўлжалланган. Хартиянинг асосий вазифаси — давлатларни энергия манбаи билан ишончли таъминлаш ва ресурслардан самарали фойдаланиш ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилишга қаратилган. ЕЭХда қатнашаётган давлатлар ўз зиммасига Европада энергетика бозорини самарали ривожлантириш, корхоналар фаолиятини такомиллаштиришга шароит яратиш, маблағ ва янги технологияларни энергетика саноатига жалб қилиш вазифасини ҳам олганлар. Хартияни амалга ошириш мақсадида давлатлар — қатнашчилар ҳамкорликнинг қуйидаги асосий йўналишларини белгиладилар: а) электр станцияларини замонавийлаштириш; б) энергия системаларини бирлаштириш; в) электр энергиясини юқори кучланишга эга бўлган линиялар бўйича узатиш; г) йирик фалокатлар оқибатларини биргаликда бартараф қилиш ва ҳ.к. Хартияни имзолаган давлатлар 1994 йили 17 декабрда «Энергетика Хартиясига тегишли Шартнома» туздилар ва унга бир қатор қўшимчалар киритдилар ҳамда Энергетика Хартияси Баённомасини имзоладилар. Бу билан Хартияда қайд қилинган мажбуриятлар юридик жиҳатдан кафолатланган халқаро ҳужжат мақомига эга бўлди. Шартнома матни 50 моддадан иборат бўлиб, қуйидаги қисмлардан таркиб топган: 1-қисм. Хартиянинг мақсади ва вазифаси. 2-қисм. Савдо масалалари. 3-қисм. Капитал қурилишга ажратилган маблағларни ҳимоя қилиш ва тақдирлаш. 4-қисм. Турли қўшимчалар. 5-қисм. Мунозарали масалаларни ҳал қилиш. 6-қисм. Ўтиш давридаги Низом. 7-қисм. Структураси ва институтлари. 8-қисм. Хулоса. Қайд қилинган асосий савдо масалаларига Шартномада регламентланган тартибда энергетика материаллари ва маҳсулотларини узатиш шароити, маҳсулотларни қабул қилиб олиш жойи ва қабул қилиб олувчининг ҳеч қандай камситишларсиз ундан фойдаланиши киради. Шартномада Аҳдлашган томонларни ўзаро ҳамкорликда қуйидаги йўналишларда фаолият кўрсатиши тақдирланади: энергетика материаллари ва маҳсулотлари ҳамда энергия узатиладиган иншоотларни замонавийлаштириш; Аҳдлашган томонлардан бирининг ҳудудидан четга чиқадиган энергияни узатиган иншоотлардан ҳамкорликда фойдаланиш ва уни ривожлантириш; энергетик материаллар ва маҳсулотлар билан таъминлашда бўладиган узилишлар оқибатини камайтириш чораларини ишлаб чиқиш; энергия узатидиган иншоотларни ўзаро тез бирлаштириш. Шартномани имзолаган давлатлар фаолияти Котибият томонидан мувофиқлаштириб борилади ва ёрдам берилади. Аҳдлашган томонлар мунтазам равишда Хартия Конференциясига йиғилиб турадилар, ҳар бир томон фа-"}}]}