Neft va gaz sanoati izohli lugʻati
-
Ядро-магнит резонанси (ЯМР) — геофизик усул. Айрим элемент ядролари, шу жумладан, водород ядроси ҳам, ўқлари бир-бирига мос механик ва магнит моментларга эга. Ернинг доимий магнит майдонида элемент ядросининг магнит моменти ташқи майдон йўналишини эгаллашга интилади. Аммо молекулаларнинг иссиқлик ҳаракати бунга тўсқинлик қилади. Шу туфайли ядроларнинг магнит моменти Ернинг майдони йўналишида пирилдоқ ўқи каби айланма ҳаракатда бўлади. Агарда ядрога ташқи ўзгарувчан магнит майдони таъсир қилса, унда ушбу майдон энергиясининг ядро томонидан ютилиши кузатилади. Ўзгарувчан ташқи магнит майдоннинг частотаси элемент ядроларининг ҳаракат частотасига қанчалик яқин бўлса, ядро энергияни шунчалик кўп ютади. Бу ҳодисани ЯМР усулининг асоси деб ҳисобланади. ЯМР ёрдамида керн намуналарининг самарадор ғоваклиги ва ўтказувчанлик коэффициентларини аниқлаш мумкин. Бир қатор нефть ва газ конлари (Дивалкак, Урга, Чандир ва б.да) мазкур усулдан фойдаланиб коллектор ва коллектормас жинсларнинг ғоваклилик коэффициентлари ҳисобланган ҳамда критик чегараси аниқланган. Углеводородлар захираларини ҳисоблашда ҳам ЯМРдан фойдаланилади.
Maqoladagi xato haqida xabar berish
