{"headword": "ВРАЩАТЕЛИ", "key": "vrashchateli", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "69"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Айлантиргичлар — айланма бурғилаш чоғида БҚБни ҳаракатга келтирадиган мосламалар. А. ясалиш конструкциясига кўра уч турга бўлинади: қўзғаладиган А., роторли А., шпинделли А. Қўзғаладиган А. қудуқнинг белгиланган ўқи бўйлаб илгарилаб силжувчи ва бурғилаш снарядига ўқ бўйлаб босим узатувчи мослама. У унча чуқур бўлмаган қудуқларни бурғилашда, силжийдиган ва ўзиюрар қурилмаларда ҳамда чуқур қидирув қудуқларини бурғилашда қўзғалмас агрегатларда қўлланилади. Юқори айланиш частотасига ва ўзига хос узатмага эга бўлганлиги сабабли колонкали бурғилаш қурилмаларига ўрнатилади. Улар қуйидаги афзалликка эга: 1) юқори айланиш частотасида турғун ишлаши; 2) технологик жиҳатдан универсаллиги, яъни шнекли, қошиқли ва бошқа турдаги бурғилардан ҳар томонлама фойдаланиш мумкинлиги; 3) БҚБ ни қудуқ тубидан долотани олмасдан узайтириш мумкинлиги; 4) қудуқнинг ҳар қандай оралиғида снарядни айлантириб чиқариш ёки тушириш мумкинлиги ва б. Роторли А. тушириш-кўтариш ишларини бажариш, БҚБ ни айлантириш, МҚБни ва бурғилаш асбобларини тутиб туриш учун мўлжалланган. Қудуқ тубига тушириладиган двигателлар ёрдамида бурғилашда ротордан узатиладиган реактив айланиш моменти ҳисобига айланади. Бундай А. юмшоқ ва ўртача қаттиқликдаги жинсларни вертикал йўналишда бурғилайдиган қурилмаларда кўпроқ ишлатилади. Улардан нефть, газ ва сув учун разведка ва ишлатиш ҳамда структурали-излов ва сейсморазведка қудуқларини бурғилашда фойдаланилади. Роторли А.нинг афзаллиги конструкциясининг оддийлиги ва сурилиш йўлининг катталигидадир. Бурғилаш", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВРАЩАТЕЛИ", "raw_meaning": "Айлантиргичлар — айланма бурғилаш чоғида БҚБни ҳаракатга келтирадиган мосламалар. А. ясалиш конструкциясига кўра уч турга бўлинади: қўзғаладиган А., роторли А., шпинделли А. Қўзғаладиган А. қудуқнинг белгиланган ўқи бўйлаб илгарилаб силжувчи ва бурғилаш снарядига ўқ бўйлаб босим узатувчи мослама. У унча чуқур бўлмаган қудуқларни бурғилашда, силжийдиган ва ўзиюрар қурилмаларда ҳамда чуқур қидирув қудуқларини бурғилашда қўзғалмас агрегатларда қўлланилади. Юқори айланиш частотасига ва ўзига хос узатмага эга бўлганлиги сабабли колонкали бурғилаш қурилмаларига ўрнатилади. Улар қуйидаги афзалликка эга: 1) юқори айланиш частотасида турғун ишлаши; 2) технологик жиҳатдан универсаллиги, яъни шнекли, қошиқли ва бошқа турдаги бурғилардан ҳар томонлама фойдаланиш мумкинлиги; 3) БҚБ ни қудуқ тубидан долотани олмасдан узайтириш мумкинлиги; 4) қудуқнинг ҳар қандай оралиғида снарядни айлантириб чиқариш ёки тушириш мумкинлиги ва б. Роторли А. тушириш-кўтариш ишларини бажариш, БҚБ ни айлантириш, МҚБни ва бурғилаш асбобларини тутиб туриш учун мўлжалланган. Қудуқ тубига тушириладиган двигателлар ёрдамида бурғилашда ротордан узатиладиган реактив айланиш моменти ҳисобига айланади. Бундай А. юмшоқ ва ўртача қаттиқликдаги жинсларни вертикал йўналишда бурғилайдиган қурилмаларда кўпроқ ишлатилади. Улардан нефть, газ ва сув учун разведка ва ишлатиш ҳамда структурали-излов ва сейсморазведка қудуқларини бурғилашда фойдаланилади. Роторли А.нинг афзаллиги конструкциясининг оддийлиги ва сурилиш йўлининг катталигидадир. Бурғилаш"}}]}