Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
-
— тўқима (ижодий хаёл). Бадиий ижоднинг энг муҳим шартларидан бири. Ижодкор бирор бадиий асар яратар экан, аввало ҳаётий фактларни ўз мақсадига мувофиқ саралайди. Сараланган фактларни ижодий хаёл туфайли яхлит ҳолга келтиради. Ҳақиқатда бўлмаган, аммо бўлиши мумкин бўлган ҳаётий воқеалар, образларни ўз асарига киритади. Бу воқеа ва образлар ўзаро боғланган, яъни тўқилган бўлади. Ҳаётий факт ва ижодий хаёл бадиий асар яратишнинг асосий шартларидир. Ижодий хаёл туфайлигина ёзувчи индивидуаллик ва умумийликни бирлаштира олади. Ўз ҳаётий тажрибаси, билими туфайли ижодкор шундай тўқималарни яратадики, ўқувчи у айтган воқеаларнинг бўлганига, у яратган образларнинг ҳаётда мавжудлигига, албатта, ишонади. Ижодий хаёлнинг аҳамияти ана шундадир. Ижодкор талантининг кучи ва йўналишини унинг бадиий тўқималари орқали аниқлаш мумкин. Чинакам ёзувчилар хаёлда ўз қаҳрамонларини кўрадилар, улар билан суҳбатлашадилар. Ижодий хаёл, ижодий фантазия поэтик талантнинг энг асосий хусусияти эканлигини рус танқидчиси Н. Г. Чернишевский алоҳида таъкидлаган эди. Масалан, Ойбек яратган Навоий образини олайлик. Маълумки, ёзувчи билан Навоий даври орасида беш юз йилдан ортиқ масофа мавжуд. Аммо Ойбек кўплаб тарихий фактлар асосида Навоий ва у яшаган давр ҳақида ажойиб роман ярата олгани ижодий хаёлнинг намунасидир.
Maqoladagi xato haqida xabar berish
