{"headword": "ТРАВМА", "key": "travma", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-lotincha-oʻzbekcha tibbiyot lugʻati", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "160"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— повреждение, нарушение целости тканей и органов тела в результате внешних воздействий, сопровождающееся расстройством их функции. — trauma, atis, n. (гр.) — ЖАРОҲАТ — шикаст, тўқималар ва органлар яхлитлигининг бузилиши; ташқи таъсирлар натижасида функциянинг бузилиши билан ўтади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТРАВМА", "raw_meaning": "— повреждение, нарушение целости тканей и органов тела в результате внешних воздействий, сопровождающееся расстройством их функции. — trauma, atis, n. (гр.) — ЖАРОҲАТ — шикаст, тўқималар ва органлар яхлитлигининг бузилиши; ташқи таъсирлар натижасида функциянинг бузилиши билан ўтади."}}, {"dictionary": {"name": "Qurilish atamalari lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "208"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Жароҳат Жарақат Trauma", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Травма", "raw_meaning": "Жароҳат Жарақат Trauma"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "349"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "trauma['trɔ:mə]injury ['indʒəri] жароҳат: ташқи муҳит таъсирида одам организмидаги шикастланиш.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "травма", "raw_meaning": "trauma['trɔ:mə]injury ['indʒəri] жароҳат: ташқи муҳит таъсирида одам организмидаги шикастланиш."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(от греч. trauma – рана) – повреждение в организме человека или животного, вызванное действием факторов окружающей среды. Различают Т. в зависимости: от вида травмирующего фактора – механические, термические, химические (ожоги, обморожения), баротравмы (в связи с резким изменением атмосферного давления), электротравмы и т.д., а также комбинированные Т.; от длительности воздействия травмирующего фактора – острые и хронические; от обстоятельств, при которых произошла Т. – бытовые, производственные, спортивные, боевые и т.д. Тяжелые и обширные Т. обычно сопровождаются шоком и опасны для жизни. Особый вид Т. – психическая, связанная с тяжелыми переживаниями (в частности, в результате травмирующего словесного воздействия); она может привести к болезненным реакциям в психической и вегетативной сферах (депрессия, неврозы и др.). Своевременное оказание первой помощи при Т. и лечение, зависящее от характера Т., могут предотвратить тяжелые последствия. Жароҳат, шикастланиш, жароҳатланиш, лат ейиш, майиб бўлиш, яра, травма, (юнон. trauma – яра, жароҳат) – инсон ёки ҳайвон организмида атроф муҳит омилларининг таъсири келтириб чиқарган шикаст. Ж. нинг: жароҳатловчи омилнинг турига кўра – механик, термик, кимёвий (куйиш, совуққа олдириш), барожароҳат (атмосфера босимининг кескин ўзгариши муносабати билан), электржароҳат ва ҳ.к., шунингдек комбинацияланган Ж.; жароҳатловчи омил таъсирининг давомийлигига кўра – ўткир ва сурункали; жароҳат олинган шароитга кўра маиший, ишлаб чиқариш, спорт, жанговар ва ҳ.к. турлари ажратилади. Оғир ва катта кўламли Ж. одатда шок билан бирга кечади ва ҳаёт учун хавфлидир. Ж. нинг алоҳида тури – оғир кечинмалар билан боғлиқ руҳий Ж. (хусусан, руҳий жароҳат етказувчи сўзнинг таъсири натижасида); у руҳий ва вегетатив соҳаларда оғриқли таъсирланишларга (руҳий сиқилиш, невроз ва бошқ.) олиб келиши мумкин. Ж. да биринчи ёрдам ўз вақтида кўрсатилиши ва Ж. нинг хусусиятидан келиб чиқиб даволаш олиб борилиши оғир оқибатларнинг олдини олиши мумкин.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТРАВМА", "raw_meaning": "(от греч. trauma – рана) – повреждение в организме человека или животного, вызванное действием факторов окружающей среды. Различают Т. в зависимости: от вида травмирующего фактора – механические, термические, химические (ожоги, обморожения), баротравмы (в связи с резким изменением атмосферного давления), электротравмы и т.д., а также комбинированные Т.; от длительности воздействия травмирующего фактора – острые и хронические; от обстоятельств, при которых произошла Т. – бытовые, производственные, спортивные, боевые и т.д. Тяжелые и обширные Т. обычно сопровождаются шоком и опасны для жизни. Особый вид Т. – психическая, связанная с тяжелыми переживаниями (в частности, в результате травмирующего словесного воздействия); она может привести к болезненным реакциям в психической и вегетативной сферах (депрессия, неврозы и др.). Своевременное оказание первой помощи при Т. и лечение, зависящее от характера Т., могут предотвратить тяжелые последствия. Жароҳат, шикастланиш, жароҳатланиш, лат ейиш, майиб бўлиш, яра, травма, (юнон. trauma – яра, жароҳат) – инсон ёки ҳайвон организмида атроф муҳит омилларининг таъсири келтириб чиқарган шикаст. Ж. нинг: жароҳатловчи омилнинг турига кўра – механик, термик, кимёвий (куйиш, совуққа олдириш), барожароҳат (атмосфера босимининг кескин ўзгариши муносабати билан), электржароҳат ва ҳ.к., шунингдек комбинацияланган Ж.; жароҳатловчи омил таъсирининг давомийлигига кўра – ўткир ва сурункали; жароҳат олинган шароитга кўра маиший, ишлаб чиқариш, спорт, жанговар ва ҳ.к. турлари ажратилади. Оғир ва катта кўламли Ж. одатда шок билан бирга кечади ва ҳаёт учун хавфлидир. Ж. нинг алоҳида тури – оғир кечинмалар билан боғлиқ руҳий Ж. (хусусан, руҳий жароҳат етказувчи сўзнинг таъсири натижасида); у руҳий ва вегетатив соҳаларда оғриқли таъсирланишларга (руҳий сиқилиш, невроз ва бошқ.) олиб келиши мумкин. Ж. да биринчи ёрдам ўз вақтида кўрсатилиши ва Ж. нинг хусусиятидан келиб чиқиб даволаш олиб борилиши оғир оқибатларнинг олдини олиши мумкин."}}]}