{"headword": "tez", "key": "tez", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, oz (qisqa) vaqt ichida; darrov, tezda.", "examples": [{"text": "Majlis tez tugadi. Bola oʻqish-yozishni tez oʻrgandi. Voqealar tez rivojlanmoqda. Shoshmasang, tez yetarsan, shoshgandan oʻzib ketarsan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bordi-yu, koʻklam seryomgʻir kelgudek boʻlsa, yer tez yetilmaydi, ekin kechikib ketadi.", "source": "N. Safarov, Xadicha Ahrorova"}, {"text": "Havo ayniyapti, ukajon. Bunaqa havoda choʻqqiga chiqish xavfli, Togʻda qorongʻi tez tushadi.", "source": "H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar"}]}, {"order": 2, "text": "Darhol, shu topda, shu on, zudlik bilan.", "examples": [{"text": "Naq peshin vaqtida Yormat choy-non olib keldi, ularni yerga qoʻymasdan, Yoʻlchini koyidi: — Tez chiqing-ye kunning issigʻini sezasizmi?!", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qudrat tez javob aytolmadi. Singlisini, shu bilan birga oʻzini ham yupatish uchun bahona axtardi.", "source": "H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar"}, {"text": "Boy tez fahmladi-da: — Shundaymi, jiyan, — deb kuldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Meʼyordagiga nisbatan oldinroq, ilgariroq.", "examples": [{"text": "Bola otasining soʻzlaridagi maʼnoni durust tushunmagani uchun bunchalik tez va oson xoʻp dedi.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}, {"text": "Sidiqjonning onasi Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 4, "text": "Katta surʼat bilan, shaxdam, jadal.", "examples": [{"text": "Tez ishlamoq. Tez yurmoq. Tez oʻqimoq.", "source": ""}, {"text": "Soy uncha katta boʻlmasa ham, nihoyatda tez oqar, qulq-qulq etgan tovushlar suv ostida katta-katta toshlar yumalayotganini bildirib turar edi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}, {"text": "Yillar shu qadar tez oʻtardiki, ha-huv deguncha u oltmishdan oshib, paygʻambar yoshiga yaqinlashmoqda", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "U Dilbarga yetib olish uchunmi yoki qattiq hayajonga tushganidanmi —", "source": ""}, {"text": "tez qadam tashlay boshladi.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 5, "text": "Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki.", "examples": [{"text": "Juda tezsiz-da, Ahmadjon, berdisini eshitmay boʻgʻasiz-a!", "source": "S. Karomatov, Hijron"}, {"text": "E men bu ishga aralashmas edim, bu yigitning oʻzi tezroq.", "source": "N. Safarov, Uygʻonish"}]}, {"order": 6, "text": "Juda tez ishlaydigan, tezkor.", "examples": [{"text": "Juda tez usta.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/tez"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "606"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "tez yurmoq", "source": ""}, {"text": "tez yurgan tez charchar", "source": ""}, {"text": "tez sur’at", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "tez oʻqish", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "u odam juda tez", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tez", "raw_meaning": "1. скорый, быстрый, стремительный; скоро, быстро, стремительно; ~ yurmoq быстро ходить; ~ yurgan ~ charchar посл. кто быстро пошел, тот быстро устал; соотв. поспешишь — людей насмешишь; ~ sur’at быстрый темп; 2. беглый; ~ oʻqish беглое чтение; 3. перен. вспыльчивый, раздражительный, невыдержанный; u odam juda ~ этот человек очень вспыльчивый; ◊ jahli ~ (odam) злой, раздражительный (человек); zehni ~ сообразительный, сметливый; ~ orada скоро, в ближайшее время."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "646"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tez", "raw_meaning": "a quick, fast, swift; ~da soon, quickly; ~ bo'l! be quick"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "167"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tez", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEZ", "raw_meaning": "tez, jıldam, shaqqan, dárriw, jedel, asıǵıs."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "606"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ТЕЗ.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ФИКР.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "ДИССЕРТАЦИЯ.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEZ", "raw_meaning": "1.ТЕЗ. 2.ФИКР. 3.ДИССЕРТАЦИЯ. 1.Çabuk olan, süratli. 2.Sav. 3.Üniversitelerde ve yüksek okullarda öğrencilerin veya öğretim üyelerinin hazırlayıp bazen bir sınav kurulu önünde savundukları bilimsel eser."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Оз вақт ичида; дарров.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Тутилмасдан, қийналмасдан, равон (сўзламоқ).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ТЕЗ", "raw_meaning": "TEZ, ACİL, ÇABUK 1.Оз вақт ичида; дарров. 2.Тутилмасдан, қийналмасдан, равон (сўзламоқ)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "166"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "tez bo‘l!", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "tez", "raw_meaning": "schnell, rasch; rapid, rasant; ~ yordam Notarzt m; ~ bo‘l! Schneller!"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "أطلب الاسعاف atlub al-is'aaf Вызовите Call an", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "“Тез", "raw_meaning": "أطلب الاسعاف atlub al-is'aaf Вызовите Call an"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "256"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "quick, fast, prompt, speedy, rapid; нархнинг тез тушиши (пасайиши) break; тез ейилиш (емирилиш) rapid wear; тезда ҳал қилиниши лозим бўлган (зуд) масала sore point (subject).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "тез", "raw_meaning": "quick, fast, prompt, speedy, rapid; нархнинг тез тушиши (пасайиши) break; тез ейилиш (емирилиш) rapid wear; тезда ҳал қилиниши лозим бўлган (зуд) масала sore point (subject)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "322"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yugurmoq, qochmoq – усердие бежать, убегать – run. Bitigči bor ičsä biligdin tezär – Kotib sharob ichsa bilimdan qochadi (uzoqlashadi) – Если писец будет пить вино, он лишится (букв. удалится от) знаний – If the scribe drinks wine, he will lose his knowledge. (QBK, 152₁₆).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "TEZ=", "raw_meaning": "yugurmoq, qochmoq – усердие бежать, убегать – run. Bitigči bor ičsä biligdin tezär – Kotib sharob ichsa bilimdan qochadi (uzoqlashadi) – Если писец будет пить вино, он лишится (букв. удалится от) знаний – If the scribe drinks wine, he will lose his knowledge. (QBK, 152₁₆)."}}]}