тепловое расширение

русча

2 та луғатда учрайди ЖСОН Шеваларда

тепловое расширение

тҳермал эхпансион ['θɜ:мəл ɪк'spænʃən] иссиқликдан кенгайиш: жисмни изобарик қиздирилганда унинг ўлчамларининг кенгайиши.

Нефт ва газ саноати изоҳли луғати русча

ТЕПЛОВОЕ РАСШИРЕНИЕ

Иссиқликдан кенгайиш — қаттиқ ва суюқ жисмларнинг ўлчами ва ҳажмининг иссиқликдан кенгайиши. Қаттиқ жисм (тоғ жинси)нинг t°С температурадаги узунлиги (l_t) температура (t) ва чизиқ бўйлаб кенгайиш коэффициентлари (α) билан аниқланади: l_t=l_o(1+αt). Жисмнинг чизиқ бўйлаб кенгайиш коэффициенти унинг (0 дан t°С температура оралиғида) нисбатан ўртача узайишига тенг ўлчам, яъни: (1/t) (l_t-l_o)/l_o=α. Жисмнинг чизиқ бўйлаб ҳажмий кенгайиши ҳам худди шунга ўхшаш аниқланади, яъни: V_t=V_o(1+βt), бунда β — жинснинг ҳажмий кенгайиши коэффициенти. Чизиқ бўйлаб ҳажмий кенгайиш коэффициентларининг ўлчови — 1/градус. Жисм иситилганда унинг зичлиги ўзгаради. Чунончи жисмнинг t температурадаги зичлиги: ρ_t=ρ_o/(α+βt), бунда: ρ — жисмнинг 0°С температурадаги зичлиги; β — жинснинг ҳажмий кенгайиш коэффициенти.