ТЕПЛОФИЗИЧЕСКИЕ КОЭФФИЦИЕНТЫ ПОДЗЕМНЫХ ВОД — Ер ости сувларининг теплофизик коэффициентлари
ruschaТЕПЛОФИЗИЧЕСКИЕ КОЭФФИЦИЕНТЫ ПОДЗЕМНЫХ ВОД — Ер ости сувларининг теплофизик коэффициентлари
- нефть-газ конлари геологияси ва гидрогеологиясининг турли масалаларини ҳал қилиш мақсадида тоғ жинсларининг термик хусусиятларини ўрганиш. Тоғ жинсларининг иссиқлик параметрларига: солиштирма иссиқлик ўтказувчанлиги ёки иссиқлик қаршилиги $E = \frac{1}{\lambda}$, солиштирма иссиқлик сиғими ($c$) ва ҳарорат ўтказувчанлик ($a$) киради. Солиштирма иссиқлик ўтказувчанлиги ($\lambda$) деганда муҳитнинг иссиқлик бериш хусусияти тушунилади. Иссиқлик ўтказувчанлик иссиқлик оқимини ваттда тавсифлайди, унинг қиймати вақт бирлигида кесими 1 м², баландлиги 1 м, узунлиги 1 м бўлган жинслардан ўтадиган иссиқлик оқими температурасининг 1°С га ўзгаришини ифодалайди, ўлчови Вт/м·градус. Солиштирма иссиқлик сиғими ($c$) деганда модданинг 1°С га қиздириш учун зарур бўлган иссиқлик миқдори тушунилади, Ж/кг·градусда ифодаланади. Ҳарорат ўтказувчанлик ($a$) бирлик ҳажмдаги жинс температурасини вақт бирлигида ўзгаришини тавсифлайди, яъни қатлам бўйлаб температура ўзгаришининг тарқалиш тезлигини (м²/с) ифодалайди. Нефтга тўйинган жинсларнинг иссиқлик коэффициенти сувга тўйинганларига нисбатан юқори бўлади. Нефть ва газ конларидаги ер ости сувларининг иссиқлик-физикавий коэффициентлари ер ости сувларининг эгикликлардан табиий ва сунъий дренаж областлари томон ҳаракатланишини ҳамда нефть ва газ уюмлари чегарасидаги иссиқлик оқимини ҳисоблашда зарур. Шунингдек, улардан геологик кесимларни ажратишда, қудуқлар томон бўладиган сув оқимини тадқиқот қилишда, нефть олишни жадаллаштириш лойиҳасини ишлашда, жинсларнинг нефть-газга тўйинганлигини аниқлашда, нефть-газ контактлари ҳолатини белгилашда фойдаланилади.