{"headword": "Сказание", "key": "skazanie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "278"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "rivoyat. Biror tarixiy hodisa yoki kechmish voqeani fantastik tarzda tasvirlovchi asar. Afsona va rivoyatda tarixiy voqelik fantastika libosida boʻladi. Ular oʻz shakliga koʻra fantastik ertaklarga yaqin turadi. Rivoyat bilan afsona oʻxshash boʻlsa ham oʻzaro farqlarga egadir. Rivoyatlarda afsonaga nisbatan tarixiylik ustun turadi. Aksincha, afsonalar rivoyatlarga nisbatan fantastik boʻyoq va diniy elementlarga boy boʻladi. Toʻmaris va Shiroq afsonalari rivoyatga misol boʻla oladi. Grek tarixchisi Gerodot Toʻmaris afsonasida tarixiy voqea — massaget qabilalari bilan ahmoniylar oʻrtasidagi urushni badiiy shaklda yozib qoldirgan. Shuningdek, rus xalqi orasida sarkarda Chapayev haqida ham koʻplab afsonalar toʻqilgan. Maʼlumki, Chapayev tarixiy shaxs. Ammo uning toʻgʻrisida xalq orasida yaratilgan barcha hikoyalarni haqiqat deb boʻlmaydi. Shuning uchun u koʻpincha afsonaviy (legendarniy) qahramon deb talqin qilinadi. Bundan tashqari skazaniye termini qadimiy rus adabiyoti koʻrinishlaridan birining nomini ham anglatadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сказание", "raw_meaning": "— ривоят. Бирор тарихий ҳодиса ёки кечмиш воқеани фантастик тарзда тасвирловчи асар. Афсона ва ривоятда тарихий воқелик фантастика либосида бўлади. Улар ўз шаклига кўра фантастик эртакларга яқин туради. Ривоят билан афсона ўхшаш бўлса ҳам ўзаро фарқларга эгадир. Ривоятларда афсонага нисбатан тарихийлик устун туради. Аксинча, афсоналар ривоятларга нисбатан фантастик бўёқ ва диний элементларга бой бўлади. Тўмарис ва Широқ афсоналари ривоятга мисол бўла олади. Грек тарихчиси Геродот Тўмарис афсонасида тарихий воқеа — массагет қабилалари билан аҳмонийлар ўртасидаги урушни бадиий шаклда ёзиб қолдирган. Шунингдек, рус халқи орасида саркарда Чапаев ҳақида ҳам кўплаб афсоналар тўқилган. Маълумки, Чапаев тарихий шахс. Аммо унинг тўғрисида халқ орасида яратилган барча ҳикояларни ҳақиқат деб бўлмайди. Шунинг учун у кўпинча афсонавий (легендарный) қаҳрамон деб талқин қилинади. Бундан ташқари сказание термини қадимий рус адабиёти кўринишларидан бирининг номини ҳам англатади."}}]}