{"headword": "sel", "key": "sel", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "578"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. сель (бурный горный поток после дождя); 2. ливень, проливной дождь; ◊ sel boʻlmoq таять от наслаждения, умиляться (от музыки, пения).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sel", "raw_meaning": "1. сель (бурный горный поток после дождя); 2. ливень, проливной дождь; ◊ ~ boʻlmoq таять от наслаждения, умиляться (от музыки, пения)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "622"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "n heavy rain, downpour; torrent, raging mountain stream", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sel", "raw_meaning": "n heavy rain, downpour; torrent, raging mountain stream"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "140"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. sel, kúshli jawın; 2. jawınnan payda bolǵan suw aǵımı; 3. góshtiń suwı, qanı; 4. awıs. quyashtıń kúshli nurı; quyash nurı aǵımı.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SEL", "raw_meaning": "1. sel, kúshli jawın; 2. jawınnan payda bolǵan suw aǵımı; 3. góshtiń suwı, qanı; 4. awıs. quyashtıń kúshli nurı; quyash nurı aǵımı."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "145"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "SEL Шиддатли ёмғир, жала.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЕЛ", "raw_meaning": "SEL Шиддатли ёмғир, жала."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "549"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "СЕЛ 1.Sürekli yağmurdan veya eriyen karlardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su. 2.Hareket halindeki büyük kalabalık, yığın.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SEL", "raw_meaning": "СЕЛ 1.Sürekli yağmurdan veya eriyen karlardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su. 2.Hareket halindeki büyük kalabalık, yığın."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "150"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. (jala) Regenguss m, Regenschauer m, Platzregen m; 2. Strömung f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sel", "raw_meaning": "1. (jala) Regenguss m, Regenschauer m, Platzregen m; 2. Strömung f"}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "[от ар. sail - бурный поток] - кратковременный бурный паводок на горных реках, несущий большое количество (до 75% от массы потока) мелкозема, гальки и крупных камней, которые придают ему характер грязевых или грязекаменных потоков, производящих большие разрушения на пути своего движения. Сел [ар. sail - кучли оқим] - тоғ дарёларида тўсатдан пайдо бўладиган қисқа муддатли катта сув оқими. Бундай оқим массаси 75% гача тупроқ, шағал ва йирик тошлардан иборат бўлиб, улар оқимга лой ёки лой-тош аралаш ўз йўлида жуда катта вайронагарчиликлар содир қиладиган оқим (тошқин) тусини беради.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сель", "raw_meaning": "[от ар. sail - бурный поток] - кратковременный бурный паводок на горных реках, несущий большое количество (до 75% от массы потока) мелкозема, гальки и крупных камней, которые придают ему характер грязевых или грязекаменных потоков, производящих большие разрушения на пути своего движения. Сел [ар. sail - кучли оқим] - тоғ дарёларида тўсатдан пайдо бўладиган қисқа муддатли катта сув оқими. Бундай оқим массаси 75% гача тупроқ, шағал ва йирик тошлардан иборат бўлиб, улар оқимга лой ёки лой-тош аралаш ўз йўлида жуда катта вайронагарчиликлар содир қиладиган оқим (тошқин) тусини беради."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(селевой поток, от араб. сайль – бурный поток) – временный бурный поток смеси воды и большого количества обломков горных пород от глинистых частиц до крупных камней и глыб, внезапно возникающий в руслах горных рек и лощинах в результате интенсивных и продолжительных ливней, бурного таяния ледников или снежного покрова и обрушения в русло реки большого количества рыхлого обломочного материала. Могут производить огромные разрушения. Борьба с С. ведется преимущественно путем закрепления почвенного и растительного покрова, строительства специальных гидротехнических сооружений (напр., плотин). По объему сели", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СЕЛЬ", "raw_meaning": "(селевой поток, от араб. сайль – бурный поток) – временный бурный поток смеси воды и большого количества обломков горных пород от глинистых частиц до крупных камней и глыб, внезапно возникающий в руслах горных рек и лощинах в результате интенсивных и продолжительных ливней, бурного таяния ледников или снежного покрова и обрушения в русло реки большого количества рыхлого обломочного материала. Могут производить огромные разрушения. Борьба с С. ведется преимущественно путем закрепления почвенного и растительного покрова, строительства специальных гидротехнических сооружений (напр., плотин). По объему сели"}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "158"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(сел оқими, араб. сайль – шиддатли оқим) – сув ҳамда кучли ва узоқ давом этадиган жала, музликлар ва қор қопламининг шиддат билан эриши ва дарё ўзанига катта миқдордаги бўш чақиқ материалнинг ўпирилиб тушиши натижасида тоғ дарёлари ўзанларида тўсатдан юзага келувчи, тупроқ парчаларидан йирик тош ва палахсаларгача бўлган тоғ жинсларининг катта миқдордаги аралашмасидан иборат вақтинчалик шиддатли оқим. Катта вайроналиклар келтириб чиқаради. С. билан курашиш тупроқ ва ўсимлик қопламини мустаҳкамлаш, махсус гидротехника иншоотлари (мас., тўғон) қуриш йўли билан олиб борилади. Ҳажмига кўра С. олти гуруҳга бўлинади: жуда кичик - 1000 м³ дан кам; кичик – 1001-10000 м³; ўрта – 10001-100000 м³; катта – 100001-1000000 м³; жуда катта – 1000001-1000000 м³; гигант – 10000000 м³ дан ортиқ.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Сел", "raw_meaning": "(сел оқими, араб. сайль – шиддатли оқим) – сув ҳамда кучли ва узоқ давом этадиган жала, музликлар ва қор қопламининг шиддат билан эриши ва дарё ўзанига катта миқдордаги бўш чақиқ материалнинг ўпирилиб тушиши натижасида тоғ дарёлари ўзанларида тўсатдан юзага келувчи, тупроқ парчаларидан йирик тош ва палахсаларгача бўлган тоғ жинсларининг катта миқдордаги аралашмасидан иборат вақтинчалик шиддатли оқим. Катта вайроналиклар келтириб чиқаради. С. билан курашиш тупроқ ва ўсимлик қопламини мустаҳкамлаш, махсус гидротехника иншоотлари (мас., тўғон) қуриш йўли билан олиб борилади. Ҳажмига кўра С. олти гуруҳга бўлинади: жуда кичик - 1000 м³ дан кам; кичик – 1001-10000 м³; ўрта – 10001-100000 м³; катта – 100001-1000000 м³; жуда катта – 1000001-1000000 м³; гигант – 10000000 м³ дан ортиқ."}}]}