{"headword": "rost", "key": "rost", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Toʻgʻri, adil, tik.", "examples": [{"text": "Bu kun siz aytgan oʻshal Ofarin emas, ustoz, Musibat ostida rost qomati duto koʻrinur.", "source": "S. Abdulla"}, {"text": "Toʻla, qaddini post tutgan holda, kallasini xiyol egib, erkakcha taʼzim qildi.", "source": "M. Ismoiliy, Bizning roman"}]}, {"order": 2, "text": "Haqiqatdan iborat boʻlgan, haqiqatga asoslangan; toʻgʻri, chin.", "examples": [{"text": "Rost gap. Rost soʻz —haqqa qaror.", "source": "Maqol"}, {"text": "Yolgʻonchining rost soʻzi ham yolgʻon boʻlur.", "source": "Maqol"}, {"text": "— Boyagi semiz odam aytgan gaplar rost ekan, — dedi ichida [Sharofat].", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Rost aytyapman, buni men bir necha bor sinab koʻrganman.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati"}]}, {"order": 3, "text": "Haqiqat, haq.", "examples": [{"text": "Rostga zavol yoʻq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Mahkam birgina shu Akbarov va Toshev masalasidagi haqni nohaqdan, rostni yolgʻondan ajratib, toʻgʻri baholash uchun qancha kuch, vaqt, qunt, iroda kerakligini endi aniq koʻz oldiga keltirdi.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}, {"text": "Yodgor shundoq boʻlishini bilgandirki, rostini aytgandir.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 4, "text": "Toʻgʻri.", "examples": [{"text": "[Saodat:] Voy, nima deb aljiraysan? Avji oʻynab-kuladigan chogʻing-ku. Rost, baʼzi vaqtda dunyodan chiqib ketging keladi. Dunyo qursin, gʻam koʻp.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/rost"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(R — katta) Shashmaqom tizimidagi beshinchi maqom nomi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/rost"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "570"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "rost gap shaftolining danagidan achchiq", "source": ""}, {"text": "rost soʻz haqqa qaror topadi", "source": ""}, {"text": "rostin aytsang – urarlar, xushomadni suyarlar", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "toʻgʻri"}], "extra": {"raw_word": "rost", "raw_meaning": "1. правдивый; правильный, верный; 2. правда; (см. также toʻgʻri); ~ gap shaftolining danagidan achchiq посл. правдивое слово горше персиковой косточки; правда бывает горькой; соотв. правда глаза колет; ~ soʻz haqqa qaror topadi посл. правдивое слово отыщет путь к истине; соотв. правды не скроешь; правда двенадцать цепей разорвёт; правда светлее солнца; ~in aytsang – urarlar, xushomadni suyarlar посл. скажешь правду – побьют, скажешь лесть – полюбят; ◊ ~ kelmoq прийтись по душе; ~ koʻtarmoq легко, без труда поднять (что-л.) над головой; boshni ~ koʻtarmoq смело поднять голову, выпрямиться."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "282"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "быстрый рост растений", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "человек небольшого роста", "source": ""}, {"text": "портрет во весь рост", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "рост населения", "source": ""}, {"text": "рост производительности труда", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "рост", "raw_meaning": "м 1. oʻsish; быстрый ~ растений oʻsimliklarning tez oʻsishi; 2. boʻy, gavda, qad, qomat; человек небольшого ~а boʻyi past odam; портрет во весь ~ boʻy baravar olingan portret; 3. oʻsish, yuksalish, rivojlanish; koʻpayish, oshish; ~ населения aholi sonining oʻsishi; ~ производительности труда mehnat unumdorligining oshishi; ◊ ~ в ~ boʻyi baravar boʻlganlar haqida."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "140"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Haqiqatdan iborat boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РОСТ", "raw_meaning": "DOĞRU, DÜZGÜN Ҳақиқатдан иборат бўлган."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "145"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "wahr", "examples": [{"text": "rostmi?", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "rost", "raw_meaning": "wahr, wahrheitsgetreu; ~mi? Echt?"}}, {"dictionary": {"name": "Iqtisodiyot: oʻzbekcha-ruscha qisqacha lugʻat", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Terminologik", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "312"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– Ўсиш", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Рост", "raw_meaning": "– Ўсиш"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "226"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. ўсиш, юксалиш, ривожланиш; 2. баландлик, бўй", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "рост", "raw_meaning": "1. ўсиш, юксалиш, ривожланиш; 2. баландлик, бўй"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "118"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Рост", "raw_meaning": "правдивый // правдиво; правда true // truely // truth vrai // vraiment // vérité صَحِيح، حَقّ، حَقِيقَة، فِعْلاً"}}]}