ремарка
remarkaремарка
1. ад. Драматик асарда қаҳрамонлар ташқи қиёфаси, ёши, хулқи, хатти-ҳаракати, саҳна манзараси ва бошқалар ҳақида муаллиф томонидан бериладиган изоҳлар.
Актёрлар образ яратишда автор ремаркаларини, режиссёр айтган ва кўрсатганларини амалга ошириш билан кифояланардилар. — Ф. Жўраев, Обид Жалилов
2. снт. Гравюранинг очиқ ҳошиясига ишланган, кўпинча асар сюжети билан боғлиқ бўлмаган кичик ҳажмдаги тасвир.
Ремарка
- (фр. remarque — изоҳ сўзидан) — ремарка. Драматик асардаги автор изоҳи. Ремаркада асарда иштирок этувчи шахсларнинг ёши, ташқи кўриниши, хатти-ҳаракати, кийиниши, қалб кечинмаси, сўзидаги интонация, шунингдек, воқеалар кечадиган шарт-шароит, пайт ва ўрин кабилар изоҳланиши мумкин. Ремарканинг характери, шакли драматик жанрнинг услуби билан боғлиқ ҳолда турлича бўлади. Масалан, XIX аср ҳамда XX аср бошларидаги реалистик маиший драмаларда, А. Н. Островский, А. Ф. Писемский асарларида тасвирий ремаркалар кўп қўлланилган. Натуралистик асарларда ремарка ўта деталлаштирилган ҳолда берилса, Г. Ибсен ва А. П. Чехов драмаларида рамзий характердаги ремаркалар кўп ишлатилган. Бернард Шоу пьесаларида эса ремарка ғоят ўзига хос бўлиб, улар ўз характери жиҳатидан авторнинг асар ҳақидаги фалсафий-публицистик шарҳига ўхшаб кетади ва ҳажм жиҳатидан бутун асарнинг учдан бир қисмига тенг келади. Л. Леонов, Вс. Вишневский каби айрим совет драматурглари асарларидаги ремаркалар воқеаларга эмоционал баҳо берувчи образли, истиорали тилда ёзилган. Ҳамза, F. Зафарий, К. Яшин, А. Қаҳҳор, Уйғун, М. Шайхзода каби ўзбек драматурглари ҳам ўз асарларида ремаркадан кенг ва ўринли фойдаланганлар. Ремарка пьесани тушуниш, саҳнага қўйиш ва ролларни тўғри ўйнашда муҳим аҳамият касб этади. Асар саҳнага қўйилгач, бундай изоҳлар бевосита персонажлар ҳаракатида, саҳна безагида кўринади.