{"headword": "РЕАГЕНТ КАРБОКСИМЕТИЛЦЕЛЛЮЛОЗОВЫЙ (КМЦ) — Карбоксиметилцеллюлозали реагент (КМЦ)", "key": "reagent karboksimetiltsellyulozov y kmts karboksimetiltsellyulozali reagent kmts", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "422"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "оқиш рангли кукун бўлиб, целлюлозани монохлоруксус кислотаси билан қайта ишлаш орқали олинади. Биринчи маротаба 1933 йили Губкин номидаги ГП ва МИНХда ишлаб чиқарилган. Сувда секин эрийди, 1% га яқин сульфанол қўшиб сувда эрувчанлигини ошириш мумкин. КМЦ Ўзбекистонда 1950 йилдан, АҚШда 1944 йилдан ишлатилган. КМЦ реагентининг сифати ва амалий қўлланиши унинг полимерланиш ва алмашинув даражасига боғлиқ. Биринчиси қанча катта (>50) бўлса, эритманинг сув берувчанлиги шунча пасаяди, иккинчиси — КМЦ сувда шунча яхши эрийди. Температура 130°С га яқинлашганда унинг мўътадиллиги пасаяди, шу сабабли унга ҳар хил моддалар: фенол, фенолоформальдегидли ва фенололигнинли смолалар, аминлар қўшиб температурага нисбатан (130÷200°С) тургунлиги оширилади. КМЦ реагентининг қуйидаги хиллари мавжуд: а) қовушқоқ КМЦ—250 —", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РЕАГЕНТ КАРБОКСИМЕТИЛЦЕЛЛЮЛОЗОВЫЙ (КМЦ) — Карбоксиметилцеллюлозали реагент (КМЦ)", "raw_meaning": "оқиш рангли кукун бўлиб, целлюлозани монохлоруксус кислотаси билан қайта ишлаш орқали олинади. Биринчи маротаба 1933 йили Губкин номидаги ГП ва МИНХда ишлаб чиқарилган. Сувда секин эрийди, 1% га яқин сульфанол қўшиб сувда эрувчанлигини ошириш мумкин. КМЦ Ўзбекистонда 1950 йилдан, АҚШда 1944 йилдан ишлатилган. КМЦ реагентининг сифати ва амалий қўлланиши унинг полимерланиш ва алмашинув даражасига боғлиқ. Биринчиси қанча катта (>50) бўлса, эритманинг сув берувчанлиги шунча пасаяди, иккинчиси — КМЦ сувда шунча яхши эрийди. Температура 130°С га яқинлашганда унинг мўътадиллиги пасаяди, шу сабабли унга ҳар хил моддалар: фенол, фенолоформальдегидли ва фенололигнинли смолалар, аминлар қўшиб температурага нисбатан (130÷200°С) тургунлиги оширилади. КМЦ реагентининг қуйидаги хиллари мавжуд: а) қовушқоқ КМЦ—250 —"}}]}