HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi

RASTVORЫ BUROVЫE GLINISTЫE — Gilli burgʻilash eritmalari

РАСТВОРЫ БУРОВЫЕ ГЛИНИСТЫЕ — Гилли бурғилаш эритмалари
1 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda
Neft va gaz sanoati izohli lugʻati
  1. табиий гил жинслардан тайёрланган эритмалар. Таркибига кўра уч хил бўлади; 1) бентонитли Г.б.э. — асосий қисми монтмориллонит гуруҳидаги минераллардан иборат; 2) гилли эритмалар — ҳамма гуруҳдаги минерал ва тупроқ зарралари аралашмасидан иборат; 3) палигорскит таркибли Г.б.э. Бундай таркибли Г.б.э. бири-биридан гил минералларининг физик-кимёвий хоссаларини сувда ўзгариши билан фарқланади. Мас., монтмориллонит минерали сувда бўкиш (ҳажмини ошириш) ва майда зарраларга парчаланиш хусусиятига эга. Ўз навбатида зарралар атрофини сув юпқа парда билан ўраб уларни бўлиб юборади, зарра ичига сингиб, уни яна майда заррачаларга бўлади. Провардида коллоидли, тиксотропик ва гиллаш хусусиятига эга бўлган қовушқоқ эритма ҳосил бўлади. Монтмориллонит минералига бой бентонитли гиллардан тайёрланган Г.б.э. қовушқоқлиги юқори бўлиб, турли минераллар аралашмасидан ва палигорскитли гиллардан тайёрланганларига нисбатан яхши натижалар беради. Гилли эритмалар чучук ва шўр сувларда тайёрланганлигига ва физик-кимёвий хоссаларига кўра қуйидагича таснифланади (Б.Ф.Роджерс, 1967): 1. Табиий гилли эритмалар. 2. Чучук сувда тайёрланган гилли эритмалар (хлорли натрий миқдори 1% дан кам, кальций иони 120 мг/л): а) водород кўрсаткичи (рН) кичик, фосфатлар билан ишлов берилган (рН = 6,5) эритмалар; б) каустик (ўювчи натрий) билан ишлов берилган эритмалар (рН = 8,5÷10,5); в) юқори рНли эритмалар; г) хром лигносульфатлари ва бошқа адсорбентлар билан ишлов берилган эритма (рН = 10,0). 3. Шўр сувда тайёрланган гилли эритмалар (хлорли натрий миқдори 1% дан кўп): а) кучсиз шўрланган сувдаги эритмалар; б) денгиз сувидаги эритмалар (тузлар миқдори 3,5%); в) тўйинган шўр эритмалар (туз миқдори 30% га яқин). 4. Кальцийли эритмалар (кальций миқдори 120 мг/л дан кўп); а) кальций лигносульфати билан ишлов берилган оҳакли эритмалар; б) кам оҳакли эритмалар; в) хром лигносульфатлари билан ишлов берилган гипсли эритмалар; г) хлоркальцийли, сирка кальцийли эритмалар ҳамда барий бирикмалари билан ишлов берилган эритмалар. 5. Қаттиқ фаза миқдори кам бўлган эритмалар (ҳажмига нисбатан 7% дан кам).

Maqoladagi xato haqida xabar berish