{"headword": "рассказ", "key": "rasskaz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "276"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hikoya (aytib berish, hikoya qilish; aytib berilgan voqea)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "рассказ", "raw_meaning": "м 1. hikoya (aytib berish, hikoya qilish; aytib berilgan voqea); ~ участника событий voqea ishtirokchisining hikoyasi; слушать ~ о прошлом o'tmish voqealarini eshitmoq; 2. hikoya; ~ы Чехова Chexov hikoyalari; написать ~ hikoya yozmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "229"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hikoya (aytib berish, hikoya qilish; aytib berilgan voqea)", "examples": [{"text": "расска́з уча́стника собы́тий", "source": ""}, {"text": "слу́шать расска́зы о про́шлом", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "hikoya", "examples": [{"text": "расска́зы Че́хова", "source": ""}, {"text": "написа́ть/прочита́ть расска́з", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "РАССКА́З", "raw_meaning": "-а м 1. hikoya (aytib berish, hikoya qilish; aytib berilgan voqea); расска́з уча́стника собы́тий voqea ishtirokchisining hikoyasi; слу́шать расска́зы о про́шлом oʻtmish voqealarini eshitmoq; 2. hikoya; расска́зы Че́хова Chexov hikoyalari; написа́ть/прочита́ть расска́з hikoya yozmoq/oʻqimoq."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "244"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Epik turga mansub kichik hajmli janr boʻlib, u oʻziga xos imkoniyat va hayotiy qamrovga ega. Hikoyada tasvirlangan voqea oʻz mohiyati va ahamiyati jihatidan epik turning roman, povest kabi janrlaridan farqlanmasa ham, biroq tasvirning koʻlami, syujet va kompozitsiyaning nisbatan soddaligi, bayonning asosan bir shaxs tomonidan olib borilishi jihatidan farqlanib turadi. Hikoya shakliy jihatdan koʻproq prozaik ifodaga ega boʻlsa-da, ayrim hollarda u sheʼriy shaklda ham yaratiladi. Realistik oʻzbek hikoyachiligi xususan Ulugʻ Oktyabr sotsialistik revolyutsiyasidan keyin rivoj topdi. Oʻzbek sovet hikoyasining eng yaxshi namunalari A. Qodiriy, A. Qahhor, H. Shams, Gʻ. Gʻulom, Oydin, O. Yoqubov, S. Ahmad, S. Zunnunova, Oʻ. Umarbekov kabi yozuvchilar tomonidan yaratildi. Adabiyotshunoslikka oid tadqiqotlarda, odatda, nisbatan kichikroq hajmga hamda ozroq personajlarga ega boʻlgan hikoyalar novella (q.) deb yuritiladi. Biroq hikoya va novella mustaqil janrmi yoki ayni bir janrning ikki xil nomlanishidan iboratmi, hozirga qadar adabiyotshunoslikda bu masala borasida uzil-kesil va yagona xulosaga kelingani yoʻq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Hikoya termini kengroq mazmunda biror voqeani gapirib berish maʼnosida ham qoʻllaniladi. Biroq soʻzlab berilgan hayotiy voqelikning qamrovi, hajmi va boshqa jihatlari roman yoki povestga xos boʻlishi mumkin. Bunday hollarda hikoya termini janr atamasi maʼnosida tushunilmaydi. Qolaversa, oʻzbek klassik adabiyotida ayrim qissalar ham hikoya (hikoyat)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Рассказ", "raw_meaning": "— ҳикоя. 1. Эпик турга мансуб кичик ҳажмли жанр бўлиб, у ўзига хос имконият ва ҳаётий қамровга эга. Ҳикояда тасвирланган воқеа ўз моҳияти ва аҳамияти жиҳатидан эпик турнинг роман, повесть каби жанрларидан фарқланмаса ҳам, бироқ тасвирнинг кўлами, сюжет ва композициянинг нисбатан соддалиги, баённинг асосан бир шахс томонидан олиб борилиши жиҳатидан фарқланиб туради. Ҳикоя шаклий жиҳатдан кўпроқ прозаик ифодага эга бўлса-да, айрим ҳолларда у шеърий шаклда ҳам яратилади. Реалистик ўзбек ҳикоячилиги хусусан Улуғ Октябрь социалистик революциясидан кейин ривож топди. Ўзбек совет ҳикоясининг энг яхши намуналари А. Қодирий, А. Қаҳҳор, Ҳ. Шамс, Ғ. Ғулом, Ойдин, О. Ёқубов, С. Аҳмад, С. Зуннунова, Ў. Умарбеков каби ёзувчилар томонидан яратилди. Адабиётшуносликка оид тадқиқотларда, одатда, нисбатан кичикроқ ҳажмга ҳамда озроқ персонажларга эга бўлган ҳикоялар новелла (қ.) деб юритилади. Бироқ ҳикоя ва новелла мустақил жанрми ёки айни бир жанрнинг икки хил номланишидан иборатми, ҳозирга қадар адабиётшуносликда бу масала борасида узил-кесил ва ягона хулосага келингани йўқ. 2. Ҳикоя термини кенгроқ мазмунда бирор воқеани гапириб бериш маъносида ҳам қўлланилади. Бироқ сўзлаб берилган ҳаётий воқеликнинг қамрови, ҳажми ва бошқа жиҳатлари роман ёки повестга хос бўлиши мумкин. Бундай ҳолларда ҳикоя термини жанр атамаси маъносида тушунилмайди. Қолаверса, ўзбек классик адабиётида айрим қиссалар ҳам ҳикоя (ҳикоят)"}}]}