{"headword": "quloq", "key": "quloq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odam hamda umurtqali hayvonlarning eshitish hamda muvozanat aʼzosi va uning tashqi qismi.", "examples": [{"text": "Odamning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Otning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Quloq pardasi.", "source": ""}, {"text": "Quloq suprasi.", "source": ""}, {"text": "Quloq kasalliklari.", "source": ""}, {"text": "Quloqqa boldoq taqmoq.", "source": ""}, {"text": "Qulogʻini (qulogʻidan) choʻzmoq.", "source": ""}, {"text": "Qiy-chuv, chagʻir-chugʻur quloqni kar qiladi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "qoʻchqor qoʻngʻiroqli quloqlarini erkalanib silkidi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 2, "text": "Baʼzi narsalarning ushlash, ilib qoʻyish yoki mahkamlash uchun xizmat qiladigan qismi.", "examples": [{"text": "Chelakning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Yogʻoch karavotning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Chigʻiriqning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Qozonchining erki bor, qaydan quloq chiqarsa.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 3, "text": "Bosh kiyimlarning quloqlarni va iyakni yopib, issiq tutib turish uchun tushirib qoʻyiladigan uzun qismi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Baʼzi mexanizm va musiqa asboblarining burab ishga tushirish yoki sozlash uchun xizmat qiladigan qismi.", "examples": [{"text": "Dutorning qulogʻi.", "source": ""}, {"text": "Mashshoqlar oʻz asboblarining quloqlarini burab, sozini toʻgʻrilashdi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}, {"text": "Shu mashinaning qulogʻini burasang, lagancha gir-gir aylanib, ashula, dutor-tambur vangʻillayveradi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ota radioning qulogʻini buradi.", "source": "N. Maqsudiy, Yuksalish"}, {"text": "Manov bogʻichni — parda, Manov ipni tor deydi. Manov — quloq, bu — xarrak, Yaʼni eshak boladir.", "source": "E. Vohidov, Kuy avjida uzilmasin tor"}]}, {"order": 5, "text": "Avtomobil, traktor va shu kabilar mashinalarni boshqarish uchun xizmat qiladigan qurilmasi; rul.", "examples": [{"text": "Hushyorlik bilan mashina qulogʻini burab ketayotgan yosh shofyor Kozim, oʻzining harbiy holatda ekanini sezib, nihoyatda gʻayratlangan.", "source": "M. Muxamedov, Mashq"}]}, {"order": 6, "text": "Oʻsimlikning barg yoki nihol yozadigan yeri; dastlabki niholcha, bargcha.", "examples": [{"text": "Uch yuz gektarcha yerning gʻoʻzasi uchinchi marta ekildi. Ammo biz ham boʻsh kelmadik: gʻoʻza quloq koʻrsatdi deguncha parvarishlab, yaganalayverdik.", "source": "Y. Shamsharov, Yengish"}, {"text": "Bahor jalalari pollarni suvga toʻldirib, sholi qiyogʻining qulogʻidan tortib chiqardi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Ariq boʻyidagi ikki quloq boʻlgan yalpizning hidi biram dimogʻga yoqadi.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/quloq"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Suvning anhor, kanal, oʻqariq va shu kabilardan kichik suv yoʻliga, ariqlarga tarmoqlanib oʻtadigan joyi; dahana.", "examples": [{"text": "Otang mirob boʻlsa ham, quloqning boshida boʻl!", "source": "Maqol"}, {"text": "Tilim shoʻx yallada, doim xayolimda baland hosil, Fikr tekis sugʻormoq boʻlsa, zehnim suv qulogʻida.", "source": "S. Abdulla"}]}, {"order": 2, "text": "Shunday joydan oʻtadigan suv miqdori.", "examples": [{"text": "[Akbar akaning koʻziga] Shu qadimiy daryodan ekiniga bir quloq suv chiqarib ololmay armonda oʻtgan, baxt izlab elma-el kezgan gʻurumsaroyliklar koʻrindi.", "source": "Y. Shamsharov, Baxt izlab"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/quloq"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qarollar, kambagʻallar, umuman dehqonlarning yollanma mehnatidan foydalanuvchi katta yer egasi, qishloq boyi; boy yoki oʻrtahol dehqon (mustabid shoʻro tuzumi 1929-33 yillarda bunday kishilarni quloq — mushtumzoʻr nomi ostida sinf sifatida tugatish siyosatini olib borgan).", "examples": [{"text": "Ish tekshirildi, Bozor ota allaqayerdan qochib kelgan quloq boʻlib chiqdi.", "source": "A. Rahmat, Varrakchi chol"}, {"text": "Bulturgi yil quloqqa chiqarilib, Ukrainaga joʻnatilgan Abdujalil tegirmonchining kichkina mehmonxonasi Chetan kolxozining idorasi ekanligini biz yuqorida oʻqib bilganmiz.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/quloq"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "559"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quloq I", "raw_meaning": "ухо, уши; och qornim, tinch qulog‘im см. qorin; kalta bobom ichkarida, ~lari tashqarida загадка мой дедок сам внутри, а ушки снаружи (Репа); o‘zi bitta, qulog‘i to‘rtta загадка сам один, а ушей четыре (Казан); ~ bilan eshitgan — aniq, ko‘z bilan ko‘rgan — taniq погов. услышал своими ушами — поверь, увидел своими глазами — запомни; o‘z qulog‘im bilan eshitdim я слышал своими ушами; qulog‘i og‘ir глуховатый; qulog‘i o‘tkir обладающий хорошим, тонким слухом; qulog‘i sizda он вас слушает; qulog‘iga gap kirmaydi он непослушный; 2. ушко; наушники; ◊ bo‘ri qulog‘i ovda ушки на макушке; ko‘z~ bo‘lib turmoq посматривать; qulog‘i ostida qoldi он умер, испустил дух; qulog‘i tinch он живёт спокойно (тихо); его никто (ничто) не беспокоит; qulog‘iga ilib olmoq запомнить; намотать на ус; зарубить себе на носу; ~ cho‘zma qilmoq разг. драть за уши; надрать уши (кому-л.); дергать за ухо; ~lar ding уши насторожены; qulog‘i pishdi шутл. ирон. он наслышался; набрался опыта; получил урок."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "559"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quloq II", "raw_meaning": "кулок (место ответвления от основного арыка или канала)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "606"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ear", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quloq", "raw_meaning": "n anat. ear; ~ solmoq listen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "124"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qulaq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QULOQ – qulaq.", "raw_meaning": "QULOQ – qulaq."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "250"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Eshitish organi va uning tashqi qismi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚУЛОҚ", "raw_meaning": "KULAK Эшитиш органи ва унинг ташқи қисми."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "139"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "quloq", "raw_meaning": "Ohr n; ~ solmoq zuhören D, gehorchen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "26"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Қулоқ", "raw_meaning": "أذن Uzn Ухо Ear"}}]}