{"headword": "qoida", "key": "qoida", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Turli hodisalar oʻrtasidagi bogʻlanish va munosabatlarni ifodalovchi, maʼlum sistema, amal va shu kabilarning asosini tashkil etuvchi tartib; qonun.", "examples": [{"text": "Soʻz yasash qoidalari. Ildiz chiqarish qoidasi (matematika).", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Biror ish-harakat, amalning qanday bajarilishi haqidagi rasmiy koʻrsatma, yoʻl-yoʻriq yoki umum tomonidan qabul qilingan tartibot.", "examples": [{"text": "Agrotexnika qoidalari. Yoʻl qoidalari. Gigiyena qoidalari. Koʻcha harakati qoidalari.", "source": ""}, {"text": "Komandir rotani butun qoidaga muvofiq tartib bilan yoʻlga soldi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}, {"text": "Mashhur artist katta banketlarda koʻp boʻlgan, mehmondorchilik qoidalarini yaxshi bilardi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}]}, {"order": 3, "text": "Rasm, odat.", "examples": [{"text": "Qadimdan qolgan qoida.", "source": ""}, {"text": "Qamishkapaliklar odamlarni biror xususiyatlari bilan taʼriflashni afzal koʻradilar. Shu qoidaga muvofiq, kulrang-koʻkish koʻzli eshonni hamma katta-kichik Zagʻchakoʻz domla deb atardi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Mulla Obid, boshqa oʻzbek dehqonlarimiz qoidasi boʻyicha, mehmonlarga oʻz qoʻllari bilan pishib yetishtirgan narsalardan uzib olish taklifida boʻldi.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/qoida"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "554"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "правило", "examples": [{"text": "imlo qoidalari", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoida", "raw_meaning": "правило; положение; imlo ~lari правила правописания."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "600"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoida", "raw_meaning": "n rule; ko'cha harakati ~lari traffic regulations"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qağıyda", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOIDA", "raw_meaning": "qağıyda, nızam; ádet."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "246"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bogʻlanish va munosabatlarni ifodalovchi, ularning asosini tashkil etuvchi tartib; qonun.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚОИДА", "raw_meaning": "KURAL, KAİDE Боғланиш ва муносабатларни ифодаловчи, уларнинг асосини ташкил этувчи тартиб; қонун."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "137"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Regel f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qoida", "raw_meaning": "Regel f; koʻcha harakati ~lari Verkehrsregeln pl"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "336"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(син. қонун-қоида, тартиб) rule, regulation; денгиз орқали юк ташиш қоидалари shipping regualtions; йўл ҳаракати қоидалари traffic regulations; халқаро қоидалар international rules; қоидаларга амал қилмоқ keep (observe) rules (regulations); қоида (тартиб) ўрнатмоқ lay down a rule (prescribe rules (regulations)); қонун кучига эга (бўлган) қоида ва буйруқлар Statutory Rules and Orders.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қоида", "raw_meaning": "(син. қонун-қоида, тартиб) rule, regulation; денгиз орқали юк ташиш қоидалари shipping regualtions; йўл ҳаракати қоидалари traffic regulations; халқаро қоидалар international rules; қоидаларга амал қилмоқ keep (observe) rules (regulations); қоида (тартиб) ўрнатмоқ lay down a rule (prescribe rules (regulations)); қонун кучига эга (бўлган) қоида ва буйруқлар Statutory Rules and Orders."}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "норма norm; rule; regulation; act", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "қоида", "raw_meaning": "норма norm; rule; regulation; act"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "203"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Қоида", "raw_meaning": "правило, положение rule; regulations; order règle, règlement قَاعِدَةٌ (قَوَاعِدُ)"}}]}